drs. L.W. Verhoef
registeraccountant
Kersengaard 13
3962 JR Wijk bij Duurstede

Wijk bij Duurstede, 8 oktober 2002

Gemeenteraad van
Gemeente Almere
Postbus 200
1300 AE Almere

Betreft:  Jaarrekening 2001
             Mijn brief d.d. 3 juli 2002
             Uw brief d.d. 16 september 2002

Geachte Raad,

Met mijn brief van 3 juli jl. deed ik u enige opmerkingen toekomen betreffende de kwaliteit, i.c. de onbetrouwbaarheid, van de jaarrekening 2001 van Almere. De jaarrekening is onbetrouwbaar, omdat deze geen betrouwbaar beeld geeft van de reserves, de vaste activa en de verplichtingen, en geen betrouwbaar beeld geeft van de baten en de lasten en het saldo daarvan. De jaarrekening voldoet (dus) ook niet aan belangrijke wettelijk daaraan gestelde eisen.

In mijn brief gaf ik onder andere aan dat het nadelig saldo van de baten en lasten over 2001 niet € 2,8 miljoen is, waarmee de rekening eindigt, maar volgens de jaarrekening in werkelijkheid € 63,1 miljoen. Dit is het gevolg van het feit dat ruim € 60 miljoen aan baten en (vooral) lasten niet in de rekening zijn opgenomen. Niet alleen dat u uzelf hierdoor een verkeerd beeld voorhoudt van de financiële positie van Almere, u doet dat ook, en dat is vele malen erger, aan de burgers aan wie u rekening en verantwoording moet afleggen.

Met uw brief van 16 september jl. reageerde u op mijn opmerkingen.

Met verbazing heb ik kennis genomen van uw reactie. Uw reactie komt er kort gezegd op neer dat u van mening bent dat, omdat u als gemeenteraad besloten heeft een misleidende jaarrekening op te maken en goed te keuren en een accountant een goedkeurende verklaring bij deze jaarrekening gaf, de jaarrekening dus betrouwbaar is, wèl een betrouwbaar beeld geeft van de financiële positie en wèl een betrouwbaar beeld geeft van de baten en de lasten en het saldo daarvan. Een merkwaardige redenering.

Ik (en naar ik aanneem ik niet alleen) vind een jaarrekening (respectievelijk begroting) onbetrouwbaar als:

In uw brief bevestigt u overigens de juistheid van mijn beweringen, waarschijnlijk zonder het zelf in de gaten te hebben. U bevestigt zelf dat ongeveer € 190 miljoen aan baten en ongeveer € 250 miljoen aan lasten buiten de rekening van baten en lasten zijn gebleven. U bevestigt zelf dat afschrijvingslasten van € 56,9 miljoen buiten de rekening zijn gelaten. U bevestigt zelf dat winsten op de verkoop van bouwgronden ter grootte van € 39,8 miljoen buiten de rekening zijn gelaten. U bevestigt zelf dat onder de rentekosten een bedrag van € 15,4 miljoen geen betrekking heeft op bestaande schulden.
Het verzwijgen van winsten op de verkoop van bouwgronden krijgt in het kader van de bouwfraude-enquête een merkwaardig accent, omdat nu blijkt dat niet alleen sommige bouwondernemingen maar ook sommige gemeenten de winsten op bouwactiviteiten liever verzwijgen.

Ik vind een jaarrekening (respectievelijk begroting) niet voldoen aan de Comptabiliteitsvoorschriften als:

Uw jaarrekening (en begroting?) is flagrant in strijd met al deze bepalingen!

Overigens, een jaarrekening (en begroting) moet allereerst een betrouwbaar document zijn. Of die jaarrekening ook nog wel of niet voldoet aan toevallige wettelijke bepalingen als de zogenoemde Comptabiliteitsvoorschriften, is van veel minder belang. Wat heb je aan een koortsthermometer die wèl voldoet aan zogenoemde Comptabiliteitsvoorschriften maar de verkeerde temperatuur aangeeft? Het zou volstrekt onverantwoord zijn bij een doodzieke patiënt daarmee de temperatuur op te nemen! Wat heb je aan een kompas dat wèl voldoet aan de Comptabiliteitsvoorschriften maar de verkeerde richting aangeeft? Het zou volstrekt onverantwoord zijn daarmee een vliegtuig of schip te besturen! Wat heb je aan een jaarrekening of een begroting die wèl voldoet aan de Comptabiliteitsvoorschriften maar een geheel verkeerd beeld geeft van de financiële positie, van de baten en de lasten en van het saldo daarvan? Het zou volstrekt onverantwoord zijn daarmee een gemeente of provincie te besturen en daarmee rekening en verantwoording af te leggen!

Wat de goedkeurende accountantsverklaring betreft: uw accountant zou niet de eerste zijn die ten onrechte een goedkeurende verklaring aan een jaarrekening heeft gehecht. Zeker sinds de Enron-affaire, de WorldCom-affaire of al die andere boekhoudaffaires, weten we wel beter.

Ik raad u aan met bovenstaande reactie mijn brief van 3 juli jl. (opnieuw) te lezen en daaruit als zichzelf verantwoordelijk voelende gemeenteraad de passende consequenties te trekken.
Het heeft alles te maken met "integriteit van het openbaar bestuur"!!

Uw reactie te vernemen stel ik op prijs.

Met vriendelijke groet en hoogachting,

L.W. Verhoef