drs. L.W. Verhoef
registeraccountant
Kersengaard 13
3962 JR Wijk bij Duurstede

Wijk bij Duurstede, 15 januari 2002

Gemeenteraad van
Gemeente Apeldoorn
Postbus 9033
7300 ES Apeldoorn

Betreft:  Jaarrekening 2000
             Mijn brief d.d. 27 november 2001
             Uw brief d.d. 11 januari 2002

Geachte Raad,

Met mijn brief van 27 november 2001 deed ik u enige opmerkingen toekomen betreffende de kwaliteit, i.c. de onbetrouwbaarheid, van uw jaarrekening 2000. De jaarrekening is onbetrouwbaar, omdat deze geen betrouwbaar beeld geeft van de reserves, de vaste activa en de verplichtingen, en geen betrouwbaar beeld geeft van de baten en de lasten en het saldo daarvan. De jaarrekening voldoet (dus) ook niet aan belangrijke wettelijk daaraan gestelde eisen.

In mijn brief gaf ik onder andere aan dat het saldo van de baten en lasten over 2000 niet negatief ƒ 1 miljoen is, waarmee de rekening eindigt, maar volgens de jaarrekening in werkelijkheid POSITIEF ƒ 170 miljoen. Dit is het gevolg van het feit dat circa ƒ 171 miljoen aan baten en lasten niet in de rekening is opgenomen. Niet alleen dat u uzelf hierdoor een verkeerd beeld voorhoudt van de financiële positie van Apeldoorn, u doet dat ook, en dat is vele malen erger, aan de burgers aan wie u rekening en verantwoording moet afleggen.

Met brief van 11 januari jl. reageerde uw College van Burgemeester & Wethouders namens u op mijn opmerkingen. Het is jammer dat u slechts reageert met: "Wij hebben uw brief .... voor kennisgeving aangenomen". En dat omdat u al met eerdere brief (d.d. 23 november 1999) gereageerd had op mijn opmerkingen over uw jaarrekening 1998, die even onbetrouwbaar was als uw jaarrekening 2000. Jammer dat u blijft doorgaan met onbetrouwbare jaarrekeningen en, wat zeer waarschijnlijk is, even hoogst onbetrouwbare begrotingen.

Wist u dat Burgemeester & Wethouders in hun brief aan mij van 23 november 1999 mij grotendeels gelijk gaven? Burgemeester & Wethouders erkenden dat er baten en lasten buiten de rekening waren gelaten, dat er investeringen buiten de balans waren gelaten en dat de afschrijvingen te laag in de rekening (en begroting) waren opgenomen, dat er in de rekening (en begroting) fictieve rentelasten over niet bestaande schulden waren opgenomen, en dat verschillende verplichtingen tot verkeerde bedragen of zelfs helemaal niet waren opgenomen. Tenslotte stelden Burgemeester & Wethouders dat omdat een accountant een goedkeurende verklaring bij de jaarrekening had gegeven, de jaarrekening dus betrouwbaar was, wèl een betrouwbaar beeld gaf van de financiële positie en wèl een betrouwbaar beeld gaf van de baten en de lasten en het saldo daarvan. Een merkwaardige redenering.
Op de brief van Burgemeester & Wethouders van 23 november 1999 reageerde ik met mijn brief van 1 december 1999. Jammer dat u daar nooit op bent ingegaan. Het had u wellicht kunnen helpen te voorkomen dat uw jaarrekening 2000 alweer een uiterst droevig document is geworden en dat u met (hoogstwaarschijnlijk) zeer onbetrouwbare begrotingen uw gemeente moet besturen.

Ik (en naar ik aanneem ik niet alleen) vind een jaarrekening (respectievelijk begroting) onbetrouwbaar als:

• in de rekening van baten en lasten baten en lasten ontbreken
• het saldo van de rekening van baten en lasten niet het saldo is van àlle baten en lasten
• vaste activa niet aan de debetzijde van de balans maar als aftrekpost op een passiefpost, i.c. het eigen vermogen, zijn verwerkt
• afschrijvingslasten ontbreken
• rentelasten zijn opgenomen over niet bestaande schulden
• onder de lasten fictieve kostenposten voorkomen
• onder de opbrengsten fictieve baten voorkomen
• verplichtingen als reserve worden gepresenteerd
• bestaande verplichtingen in de balans ontbreken
• de jaarrekening überhaupt niet in staat stelt een beeld te vormen van de financiële positie, van de baten en de lasten en het saldo daarvan.

Uw jaarrekening (en begroting?) is flagrant in strijd met al deze bepalingen!

Een jaarrekening (en begroting) moet allereerst een betrouwbaar documenten zijn. Of die jaarrekening ook nog wel of niet voldoet aan toevallige wettelijke bepalingen als de zogenoemde Comptabiliteitsvoorschriften, is van veel minder belang. Wat heb je aan een koortsthermometer die wèl voldoet aan zogenoemde Comptabiliteitsvoorschriften maar de verkeerde temperatuur aangeeft? Het zou volstrekt onverantwoord zijn bij een doodzieke patiënt daarmee de temperatuur op te nemen! Wat heb je aan een kompas dat wèl voldoet aan de Comptabiliteitsvoorschriften maar de verkeerde richting aangeeft? Het zou volstrekt onverantwoord zijn daarmee een vliegtuig of schip te besturen! Wat heb je aan een jaarrekening of een begroting die wèl voldoet aan de Comptabiliteitsvoorschriften maar een geheel verkeerd beeld geeft van de financiële positie, van de baten en de lasten en van het saldo daarvan? Het zou volstrekt onverantwoord zijn daarmee een gemeente of provincie te besturen en daarmee rekening en verantwoording af te leggen!

Wat de goedkeurende accountantsverklaring betreft: uw accountant zou niet de eerste zijn die ten onrechte een goedkeurende verklaring aan een jaarrekening heeft gehecht.

Ik raad u aan met bovenstaande reactie mijn brief van 27 november 2001 (opnieuw) te lezen en daaruit als zichzelf verantwoordelijk voelend bestuur de passende consequenties te trekken.
Het heeft alles te maken met "integriteit van het openbaar bestuur"!!

Uw reactie te vernemen stel ik op prijs.

Met vriendelijke groet en hoogachting,

L.W. Verhoef