drs. L.W. Verhoef
registeraccountant
Kersengaard 13
3962 JR Wijk bij Duurstede

Wijk bij Duurstede, 22 augustus 2006

De gemeenteraad van
gemeente Arnhem
Postbus 9029
6800 EL Arnhem

Betreft: Jaarrekening 2005 van gemeente Arnhem

Geachte Raad,

Voor u als gemeenteraad is de jaarrekening van uw gemeente een belangrijk document: hiermee legt het college van burgemeester en wethouders rekening en verantwoording aan u af over het gevoerde (financiële) beheer en verder is de jaarrekening voor u een belangrijk toetsingsmiddel voor de betrouwbaarheid van de begrotingen. Op basis van deze jaarrekeningen en begrotingen beslist u over de hoogte van de gemeentelijke belastingen en over het wel of niet doorgaan van belangrijke activiteiten. Ook voor de (geïnteresseerde) burgers is de jaarrekening een belangrijk document: d.m.v. de jaarrekening legt het gemeentebestuur al dan niet met uw instemming aan de burgers rekening en verantwoording af over de besteding van de belastinggelden en het gevoerde (financiële) beheer. Het is dus erg belangrijk dat de jaarrekening en de begroting betrouwbaar zijn.

Ik doe al enige jaren onderzoek naar jaarrekeningen van gemeenten en provincies. Mijn conclusie is dat de jaarrekeningen van veel gemeenten en provincies onbetrouwbaar en dus misleidend zijn. Ondanks de goedkeurende accountantsverklaringen daarbij die het tegendeel beweren.
Veelal geldt dat voor de presentatie van de baten en de lasten en het saldo daarvan. Het geldt veelal ook voor de presentatie van de financiële positie.
Het geldt ook voor de jaarrekeningen van de afgelopen jaren (inclusief die over 2005) van gemeente Arnhem.

De rekening van baten en lasten over 2000 sloot met een saldo van € 15,8 miljoen. Het werkelijke saldo was € 62,3 miljoen. Er werd dus € 46,5 miljoen verzwegen.
De rekening van baten en lasten over 2001 sloot met een saldo van € 22,5 miljoen. Het werkelijke saldo was nadelig € 0,6 miljoen. Er werd dus € 23,1 miljoen verzwegen.
De rekening van baten en lasten over 2002 sloot met een saldo van € 21,4 miljoen. Het werkelijke saldo was nadelig € 10,4 miljoen. Er werd dus € 31,8 miljoen verzwegen.
De rekening van baten en lasten over 2003 sloot met een nadelig saldo van € 32,0 miljoen. Het werkelijke saldo was nadelig € 10,4 miljoen. Er werd dus € 21,6 miljoen verzwegen.
De rekening van baten en lasten over 2004 sloot met een nadelig saldo van € 2,6 miljoen. Het werkelijke saldo was nadelig € 26,2 miljoen. Er werd dus € 23,6 miljoen verzwegen.
De rekening van baten en lasten over 2005 sluit met een saldo van € 11,9 miljoen. Het werkelijke saldo is € 4,4 miljoen (info). Er wordt dus € 7,5 miljoen verzwegen.

Samenvattend:
Over de periode 2000–2005 werd per saldo een overschot gepresenteerd van € 37,0 miljoen. In werkelijkheid was er een overschot van € 19,1 miljoen. Een verschil derhalve van per saldo € 17,9 miljoen.

Bovenstaande cijfers krijgen reliëf als men bedenkt dat de opbrengst OZB in 2005 een bedrag was van € 52,6 miljoen.

Ook de weergave van de financiële positie is verre van juist. In de balans bijvoorbeeld komen onder de verplichtingen bedragen voor die in het geheel geen verplichtingen zijn, en anderzijds ontbreken wèl bestaande verplichtingen. Het betekent ook dat de hiermee samenhangende kosten verkeerd in de rekening zijn opgenomen.

In de jaarrekening en het jaarverslag 2005 komt ook heel veel onzin voor, bijvoorbeeld waar het gaat over reserves, over voorzieningen, over een "rekeningsaldo" en een "rekeningresultaat" en een "exploitatieresultaat" en een "voordeel na resultaatbestemming" (er is maar één resultaat en dat is het resultaat, i.c. het saldo van de baten en de lasten), over zoiets als "weerstandsvermogen" en "weerstandscapaciteit", zelfs zoiets mals een "incidentele weerstandscapaciteit" en een "structurele weerstandscapaciteit" met zelfs een (nonsens)berekening ervan, over zoiets als "concern" en zoiets als een "geconsolideerde balans" (Arnhem is geen concern!), over "treasury", over "rechtmatigheid", en over zoiets als "investeringen met een economisch nut" en "investeringen in openbare ruimte met een maatschappelijk nut". Dit soort onzin zet alleen maar de lezer op het verkeerde been en leidt af van waar het werkelijk over zou moeten gaan.
Overigens adviseer ik u sterk tot het opheffen van alle reserves, deze samen te voegen tot één Algemene reserve, en alle baten en alle lasten op te nemen in waar ze thuishoren, namelijk in de begroting respectievelijk in de rekening van baten en lasten. Dat zal het inzicht in waar het echt over moet gaan, aanmerkelijk verbeteren.

U leest er heel veel meer over op de website www.leoverhoef.nl, te beginnen met : "Boekhoudfraude bij gemeenten en provincies schering en inslag". Op de website treft u mijn bevindingen over de jaarrekeningen van Arnhem aan in de lijst "Uw gemeente en provincie". Mijn correspondentie van de afgelopen jaren met u als gemeenteraad treft u aan in "Dossier: Arnhem".

Volgens BBV artikel 3 moeten de jaarstukken met name voor gemeenteraads- en statenleden goed begrijpelijk zijn. U kunt het beste zelf beoordelen of aan deze eis is voldaan.

Graag was ik u van dienst.

Met vriendelijke groet en hoogachting,

L.W. Verhoef