drs. L.W. Verhoef
registeraccountant
Kersengaard 13
3962 JR Wijk bij Duurstede

Wijk bij Duurstede, 5 mei 2008

De gemeenteraad van
gemeente Breda
Postbus 90156
4800 RH Breda

Betreft: Jaarrekening 2007 van gemeente Breda

Geachte Raad,

Voor u als gemeenteraad is de jaarrekening van uw gemeente een belangrijk document: hiermee legt het college van burgemeester en wethouders rekening en verantwoording aan u af over het gevoerde (financiële) beheer en verder is de jaarrekening voor u een belangrijk toetsingsmiddel voor de betrouwbaarheid van de begrotingen. Op basis van deze jaarrekeningen en begrotingen beslist u over de hoogte van de gemeentelijke belastingen en over het wel of niet doorgaan van belangrijke activiteiten. Ook voor de (geïnteresseerde) burgers is de jaarrekening een belangrijk document: d.m.v. de jaarrekening legt het gemeentebestuur al dan niet met uw instemming aan de burgers rekening en verantwoording af over de besteding van de belastinggelden en het gevoerde (financiële) beheer. Het is dus erg belangrijk dat de jaarrekening en de begroting betrouwbaar zijn.

Ik doe al enige jaren onderzoek naar jaarrekeningen van gemeenten en provincies. Mijn conclusie is dat de jaarrekeningen van veel gemeenten en provincies onbetrouwbaar en dus misleidend zijn. Ondanks de goedkeurende accountantsverklaringen daarbij die het tegendeel beweren.
Veelal geldt dat voor de presentatie van de baten en de lasten en het saldo daarvan. Het geldt veelal ook voor de presentatie van de financiële positie.
Het geldt ook voor de jaarrekeningen van de afgelopen jaren van gemeente Breda.

De rekening van baten en lasten over 2007 sluit met een voordelig saldo van € 26,7 miljoen. Het werkelijke saldo is € 16,6 miljoen (info). Er wordt dus € 10,1 miljoen verzwegen.

Bovenstaande cijfers krijgen reliëf als men bedenkt dat de opbrengst OZB in 2007 een bedrag was van € 25,2 miljoen. (De OZB was dus voor ruim 60% onnodig.)

Ook de weergave van de financiële positie is verre van juist. In de balans bijvoorbeeld zijn de vaste activa te laag weergegeven, onder de verplichtingen komen bedragen voor die in het geheel geen verplichtingen zijn, en anderzijds ontbreken wèl bestaande verplichtingen. Het betekent ook dat de hiermee samenhangende kosten (zoals afschrijvingskosten, personeelskosten, onderhoudskosten) verkeerd in de rekening zijn opgenomen.
Aan de jaarrekening zelf is dus wèl te ontlenen dat het saldo van de baten en de lasten niet het gesuggereerde bedrag van € 26,7 miljoen is, maar stelt niet in staat te zien wat dan het saldo van de baten en de lasten wèl is. Dat betekent dat de jaarrekening alleen maar bruikbaar is in de openhaard.

In de jaarrekening en het jaarverslag 2007 komt ook heel veel onzin voor, bijvoorbeeld waar het gaat over reserves, over voorzieningen, over een "resultaat" en een "nog te bestemmen resultaat" en een "saldo van de jaarrekening" (er is maar één resultaat en dat is het resultaat, i.c. het saldo van de baten en de lasten), over paragrafen die geen paragrafen zijn, over zoiets als "weerstandsvermogen" en "weerstandscapaciteit" met zelfs een berekening van de nonsens, over zoiets als "weerstandsvermogen" en "weerstandscapaciteit" van een niet bestaand grondbedrijf, over rechtmatigheid, over zoiets als "investeringen met een economisch nut" en "investeringen met een maatschappelijk nut", over een of andere goedkeuringstolerantie en een rapporteringstolerantie, en een onzinnige bijlage over zoiets als "Single Information Single Audit". Dit soort onzin zet alleen maar de lezer op het verkeerde been en leidt af van waar het werkelijk over zou moeten gaan.
Overigens adviseer ik u sterk tot het opheffen van alle reserves, deze samen te voegen tot één Algemene reserve, en alle baten en alle lasten op te nemen in waar ze thuishoren, namelijk in de begroting respectievelijk in de rekening van baten en lasten. Dat zal het inzicht in waar het echt over moet gaan, aanmerkelijk verbeteren.

U wordt om instemming gevraagd met een bestemming/besteding van een voordelig saldo van € 26,7 miljoen. Echter, bij gebrek aan een voordelig saldo van deze omvang valt er niet zo veel te bestemmen/besteden!

U leest er heel veel meer over op de website www.leoverhoef.nl, te beginnen met: "Boekhoudfraude bij gemeenten en provincies schering en inslag". Op de website treft u mijn bevindingen over de jaarrekeningen van Breda aan in de lijst "Uw gemeente en provincie". Deze brief en mijn eerdere correspondentie van de afgelopen jaren met u als gemeenteraad over de misleidende jaarrekeningen treft u aan in "Dossier: Breda".

Volgens BBV artikel 3 moeten de jaarstukken met name voor gemeenteraadsleden goed te begrijpen zijn. U kunt het beste zelf beoordelen of aan deze eis is voldaan. Volgens uw accountant heeft u hem gezegd dat u het allemaal prima begrijpt. Hoe kan hij anders beweren dat u de jaarrekening goed begrijpt?

Opvallend is dat in het persbericht dd. 29 april 2008, dat het gemeentebestuur deed uitgaan bij het uitbrengen van de jaarrekening 2007, niets gezegd wordt over het saldo van de opbrengsten en de kosten (van - volgens het gemeentebestuur - € 26,7 miljoen). Mocht niemand weten dat dit saldo van € 26,7 miljoen meer is dan de hele opbrengst van de OZB?

Graag was ik u van dienst.

Met vriendelijke groet en hoogachting,

L.W. Verhoef