drs. L.W. Verhoef
registeraccountant
Kersengaard 13
3962 JR Wijk bij Duurstede
Wijk bij Duurstede, 10
oktober 2002
Provinciale Staten van
Provincie Flevoland
Postbus 55
8200 AB Lelystad
Betreft: Jaarrekening 2001
Mijn brief d.d. 27 juni
2002
Uw brief d.d. 2 oktober
2002
Geachte Staten,
Met
mijn brief van 27 juni jl deed ik u enige opmerkingen toekomen betreffende de
kwaliteit, i.c. de onbetrouwbaarheid, van uw jaarrekening 2001. De jaarrekening
is onbetrouwbaar, omdat deze geen betrouwbaar beeld geeft van de reserves, de
vaste activa en de verplichtingen, en geen betrouwbaar beeld geeft van de baten
en de lasten en het saldo daarvan. De jaarrekening voldoet (dus) ook niet aan
belangrijke wettelijk daaraan gestelde eisen.
In
mijn brief gaf ik onder andere aan dat het saldo van de baten en lasten over
2001 niet ƒ 11,0 miljoen is, waarmee de rekening eindigt, maar volgens de
jaarrekening in werkelijkheid ƒ 0,4 miljoen. Dit is het gevolg van het feit dat
circa ƒ 10,6 miljoen aan baten en lasten niet in de rekening zijn opgenomen.
Niet alleen dat u uzelf hierdoor een verkeerd beeld voorhoudt van de financiële
positie van Flevoland, u doet dat ook, en dat is vele malen erger, aan de
burgers aan wie u rekening en verantwoording moet
afleggen.
Met
brief van 2 oktober jl. reageerde uw College van Gedeputeerde Staten namens u op
mijn opmerkingen.
Met
verbazing heb ik kennis genomen van de reactie van Gedeputeerde Staten. De
reactie komt er kort gezegd op neer dat Gedeputeerde Staten van mening zijn dat,
omdat een accountant een goedkeurende verklaring bij uw jaarrekening gaf, en
omdat u als Provinciale Staten alle toevoegingen en onttrekkingen aan de
reserves hebben goedgekeurd, de jaarrekening dus betrouwbaar is en het saldo van
de rekening dus het saldo is van àlle baten en lasten, en de jaarrekening dus
voldoet aan de zogenoemde Comptabiliteitsvoorschriften. Een merkwaardige
redenering.
Ik
(en naar ik aanneem ik niet alleen) vind een jaarrekening (respectievelijk
begroting) onbetrouwbaar als:
- in
de rekening van baten en lasten baten en lasten
ontbreken
-
het
saldo van de rekening van baten en lasten niet het saldo is van àlle baten en
lasten
-
vaste activa niet aan de debetzijde van de balans maar als aftrekpost op
een passiefpost, i.c. het eigen vermogen, zijn verwerkt
-
afschrijvingslasten ontbreken
-
onder de lasten fictieve kostenposten voorkomen
-
onder de opbrengsten fictieve baten voorkomen
-
bestaande verplichtingen in de balans ontbreken
-
belangrijke toelichting op de reserves en de voorzieningen die nodig is
om de cijfers goed te kunnen interpreteren, ontbreekt
-
de
jaarrekening überhaupt niet in staat stelt een beeld te vormen van de financiële
positie, van de baten en de lasten en het saldo
daarvan.
Ik
vind een jaarrekening (respectievelijk begroting) niet voldoen aan de
Comptabiliteitsvoorschriften als:
- baten en lasten buiten de rekening worden gelaten en buiten
de rekening om rechtstreeks worden toegevoegd aan, respectievelijk in mindering
worden gebracht op het eigen vermogen, terwijl artikel 27 uitdrukkelijk
voorschrijft dat alle baten en alle lasten in de rekening
moeten worden opgenomen
-
het
saldo van de rekening niet het saldo van alle baten en lasten is, terwijl
artikel 27 voorschrijft dat het saldo van de rekening het saldo van alle
baten en alle lasten moet zijn
-
de
jaarrekening (om hiervòòr genoemde redenen) onbetrouwbaar is, terwijl artikel 27
voorschrijft dat de rekening een betrouwbaar beeld moet geven van de baten en de
lasten en het saldo daarvan, artikel 33 voorschrijft dat de balans een
betrouwbaar en duidelijk beeld moet geven van de financiële positie, en artikel
3 voorschrijft dat de jaarrekening zodanig inzicht moet verstrekken dat een
verantwoord oordeel kan worden gevormd over de financiële positie en over de
baten en de lasten
-
(artikelen 3 en 9 zeggen hetzelfde van de
begroting)
-
sommige baten en lasten volgens het "kasstelsel" zijn bepaald en
gepresenteerd, terwijl artikel 4 voorschrijft dat de jaarrekening en de
begroting volgens het "stelsel van baten en lasten" moeten worden
opgemaakt
-
belangrijke toelichtingen bij de reserves ontbreken, terwijl artikel 49
voorschrijft dat alle reserves moeten worden toegelicht en
gespecificeerd
-
belangrijke toelichtingen bij de voorzieningen ontbreken, terwijl artikel
52 voorschrijft dat alle voorzieningenen moeten worden toegelicht en
gespecificeerd.
Uw
jaarrekening (en begroting?) is flagrant in strijd met al deze
bepalingen!
Overigens, een jaarrekening (en begroting) moet allereerst een
betrouwbaar document zijn. Of die jaarrekening ook nog wel of niet voldoet aan
toevallige wettelijke bepalingen als de zogenoemde Comptabiliteitsvoorschriften,
is van veel minder belang. Wat heb je aan een koortsthermometer die wèl voldoet
aan zogenoemde Comptabiliteitsvoorschriften maar de verkeerde temperatuur
aangeeft? Het zou volstrekt onverantwoord zijn bij een doodzieke patiënt daarmee
de temperatuur op te nemen! Wat heb je aan een kompas dat wèl voldoet aan de
Comptabiliteitsvoorschriften maar de verkeerde richting aangeeft? Het zou
volstrekt onverantwoord zijn daarmee een vliegtuig of schip te besturen! Wat heb
je aan een jaarrekening of een begroting die wèl voldoet aan de
Comptabiliteitsvoorschriften maar een geheel verkeerd beeld geeft van de
financiële positie, van de baten en de lasten en van het saldo daarvan? Het zou
volstrekt onverantwoord zijn daarmee een gemeente of provincie te besturen en
daarmee rekening en verantwoording af te leggen!
Wat
de goedkeurende accountantsverklaring betreft: uw accountant zou niet de eerste
zijn die ten onrechte een goedkeurende verklaring aan een jaarrekening heeft
gehecht. Zeker sinds de Enron-affaire, de WorldCom-affaire of al die andere
boekhoudaffaires, weten we wel beter.
Ik
raad u aan met bovenstaande reactie mijn brief van > jl. (opnieuw) te lezen
en daaruit als zichzelf verantwoordelijk voelend bestuur de passende
consequenties te trekken.
Het
heeft alles te maken met "integriteit van het openbaar
bestuur"!!
Uw
reactie te vernemen stel ik op prijs.
Met
vriendelijke groet en hoogachting,
L.W. Verhoef