drs. L.W. Verhoef
registeraccountant
Kersengaard 13
3962 JR Wijk bij Duurstede
Wijk bij Duurstede, 25 januari 2002
Provinciale Staten van
Provincie Groningen
Postbus 610
9700 AP Groningen
Betreft: Jaarrekening
2000
Mijn brief d.d. 28 september
2001
Uw brief d.d. 21 januari
2002
Geachte Statenleden,
Met mijn brief van 28 september 2001 deed ik u
enige opmerkingen toekomen betreffende de kwaliteit, i.c. de onbetrouwbaarheid,
van uw jaarrekening 2000. De jaarrekening is onbetrouwbaar, omdat deze geen
betrouwbaar beeld geeft van de reserves, de vaste activa en de verplichtingen,
en geen betrouwbaar beeld geeft van de baten en de lasten en het saldo daarvan.
De jaarrekening voldoet (dus) ook niet aan belangrijke wettelijk daaraan
gestelde eisen.
In mijn brief gaf ik onder andere aan dat het
saldo van de baten en lasten over 2000 niet ƒ 6,1 miljoen is, waarmee de
rekening eindigt, maar volgens de jaarrekening in werkelijkheid ƒ 38,9 miljoen.
Dit is het gevolg van het feit dat circa ƒ 33 miljoen aan baten en lasten niet
in de rekening is opgenomen. Niet alleen dat u uzelf hierdoor een verkeerd beeld
voorhoudt van de financiële positie van uw provincie, u doet dat ook, en dat is
vele malen erger, aan de burgers aan wie u rekening en verantwoording moet
afleggen.
Met brief van 21 januari 2002 jl. reageerde uw
College van Gedeputeerde Staten op mijn opmerkingen. Uit deze brief blijkt
overigens niet dat mijn brief van 28 september jl. aan u als Provinciale Staten
is voorgelegd. Wanneer dat inderdaad het geval is, zou dat een kwalijke zaak
zijn. Mijn brief was aan u gericht en het onderwerp is belangrijk
genoeg.
Met belangstelling maar ook met verbazing heb ik
kennis genomen van de reactie van Gedeputeerde Staten. Gedeputeerde Staten
ontkennen in het geheel niet dat de jaarrekening een misleidend beeld geeft van
de financiële positie en van het financiële reilen en zeilen in 2000.
Integendeel, in hun reactie bevestigen ze zelfs mijn
gelijk!
Wel stellen Gedeputeerde Staten dat de in uw
jaarrekening gevolgde handelwijze "past binnen de comptabiliteitsvoorschriften"
en dat uw jaarrekening "is voorzien van een goedkeurende verklaring van de
accountant" en dat het ministerie instemt met "de door ons gehanteerde
methodiek". Een uiterst merkwaardige redenering! Een onbetrouwbare jaarrekening
blijft een onbetrouwbare jaarrekening, ook al zou dat passen binnen zogenoemde
comptabiliteitsvoorschriften, ook al zou een of andere accountant daar een
goedkeurende verklaring bij geven en ook al zou een of ander ministerie met de
methodiek instemmen.
Ik (en naar ik aanneem ik niet alleen) vind een
jaarrekening (respectievelijk begroting) onbetrouwbaar
als:
-
in
de rekening van baten en lasten baten en lasten
ontbreken
-
het
saldo van de rekening van baten en lasten niet het saldo is van àlle baten en
lasten
-
vaste activa niet aan de debetzijde van de balans maar als aftrekpost op
een passiefpost, i.c. het eigen vermogen, zijn verwerkt
-
afschrijvingslasten ontbreken
-
onder de lasten fictieve kostenposten voorkomen
-
onder de opbrengsten fictieve baten voorkomen
-
verplichtingen als reserve worden gepresenteerd
-
in
de balans verplichtingen ontbreken
-
belangrijke toelichting op de reserves en de voorzieningen die nodig is
om de cijfers goed te kunnen interpreteren, ontbreekt
-
de
jaarrekening überhaupt niet in staat stelt een beeld te vormen van de financiële
positie, van de baten en de lasten en het saldo
daarvan.
Ik vind een jaarrekening (respectievelijk
begroting) niet voldoen aan de Comptabiliteitsvoorschriften
als:
-
baten en lasten buiten de rekening worden gelaten en buiten
de rekening om rechtstreeks worden toegevoegd aan, respectievelijk in mindering
worden gebracht op het eigen vermogen, terwijl artikel 27 uitdrukkelijk
voorschrijft dat alle baten en alle lasten in de rekening
moeten worden opgenomen
-
het
saldo van de rekening niet het saldo van alle baten en lasten is, terwijl
artikel 27 voorschrijft dat het saldo van de rekening het saldo van alle
baten en alle lasten moet zijn
-
de
jaarrekening (om hiervòòr genoemde redenen) onbetrouwbaar is, terwijl artikel 27
voorschrijft dat de rekening een betrouwbaar beeld moet geven van de baten en de
lasten en het saldo daarvan, artikel 33 voorschrijft dat de balans een
betrouwbaar en duidelijk beeld moet geven van de financiële positie, en artikel
3 voorschrijft dat de jaarrekening zodanig inzicht moet verstrekken dat een
verantwoord oordeel kan worden gevormd over de financiële positie en over de
baten en de lasten
-
(artikelen 3 en 9 zeggen hetzelfde van de
begroting)
-
sommige baten en lasten volgens het "kasstelsel" zijn bepaald en
gepresenteerd, terwijl artikel 4 voorschrijft dat de jaarrekening en de
begroting volgens het "stelsel van baten en lasten" moeten worden
opgemaakt
-
belangrijke toelichtingen bij de reserves ontbreken, terwijl artikel 49
voorschrijft dat alle reserves moeten worden toegelicht en
gespecificeerd
-
belangrijke toelichtingen bij de voorzieningen ontbreken, terwijl artikel
52 voorschrijft dat alle voorzieningenen moeten worden toegelicht en
gespecificeerd.
Uw jaarrekening (en begroting?) is flagrant in
strijd met al deze bepalingen!
Een jaarrekening (en begroting) moet allereerst
een betrouwbaar documenten zijn. Of die jaarrekening ook nog wel of niet voldoet
aan toevallige wettelijke bepalingen als de zogenoemde
Comptabiliteitsvoorschriften, is van veel minder belang. Wat heb je aan een
koortsthermometer die wèl voldoet aan zogenoemde Comptabiliteitsvoorschriften
maar de verkeerde temperatuur aangeeft? Het zou volstrekt onverantwoord zijn bij
een doodzieke patiënt daarmee de temperatuur op te nemen! Wat heb je aan een
kompas dat wèl voldoet aan de Comptabiliteitsvoorschriften maar de verkeerde
richting aangeeft? Het zou volstrekt onverantwoord zijn daarmee een vliegtuig of
schip te besturen! Wat heb je aan een jaarrekening of een begroting die wèl
voldoet aan de Comptabiliteitsvoorschriften maar een geheel verkeerd beeld geeft
van de financiële positie, van de baten en de lasten en van het saldo daarvan?
Het zou volstrekt onverantwoord zijn daarmee een gemeente of provincie te
besturen en daarmee rekening en verantwoording af te
leggen!
Wat de goedkeurende accountantsverklaring
betreft: uw accountant zou niet de eerste zijn die ten onrechte een goedkeurende
verklaring aan een jaarrekening heeft gehecht.
En wat het toezicht door het ministerie betreft:
"uw" toezichthouder zou niet de eerste zijn die zijn taak niet naar behoren
uitvoert. Zeker sinds de "Zuid-Holland-affaire" weten we wel
beter.
Ik raad u aan met bovenstaande reactie mijn brief
van 28 september jl. (opnieuw) te lezen en daaruit als zichzelf verantwoordelijk
voelend bestuur de passende consequenties te trekken.
Het heeft alles te maken met
"integriteit van het openbaar bestuur"!!
Uw reactie te vernemen stel ik op
prijs.
Met vriendelijke groet en
hoogachting,
L.W. Verhoef