drs. L.W. Verhoef
registeraccountant
Kersengaard 13
3962 JR Wijk bij Duurstede

Wijk bij Duurstede, 14 augustus 2006

Provinciale Staten van
provincie Groningen
Postbus 610
9700 AP Groningen

Betreft: Jaarrekening 2005 van provincie Groningen

Geachte Staten,

Voor u als Provinciale Staten is de jaarrekening van uw provincie een belangrijk document: hiermee legt het college van Gedeputeerde Staten rekening en verantwoording aan u af over het gevoerde (financiële) beheer en verder is de jaarrekening voor u een belangrijk toetsingsmiddel voor de betrouwbaarheid van de begrotingen. Op basis van deze jaarrekeningen en begrotingen beslist u over de hoogte van de provinciale belastingen en heffingen en over het wel of niet doorgaan van belangrijke activiteiten. Ook voor de (geïnteresseerde) burgers is de jaarrekening een belangrijk document: d.m.v. de jaarrekening legt het provinciebestuur al dan niet met uw instemming aan de burgers rekening en verantwoording af over de besteding van de belastinggelden en het gevoerde (financiële) beheer. Het is dus erg belangrijk dat de jaarrekening en de begroting betrouwbaar zijn.

Ik doe al enige jaren onderzoek naar jaarrekeningen van gemeenten en provincies. Mijn conclusie is dat de jaarrekeningen van veel gemeenten en provincies onbetrouwbaar en dus misleidend zijn. Ondanks de goedkeurende accountantsverklaringen daarbij die het tegendeel beweren.
Veelal geldt dat voor de presentatie van de baten en de lasten en het saldo daarvan. Het geldt veelal ook voor de presentatie van de financiële positie.
Het geldt ook voor de jaarrekeningen van de afgelopen jaren (inclusief die over 2005) van provincie Groningen.

De rekening van baten en lasten over 2000 sloot met een saldo van € 2,8 miljoen. Het werkelijke saldo was € 17,7 miljoen. Er werd dus € 14,9 miljoen verzwegen.
De rekening van baten en lasten over 2001 sloot met een saldo van € 7,8 miljoen. Het werkelijke saldo was € 24,6 miljoen. Er werd dus € 16,8 miljoen verzwegen.
De rekening van baten en lasten over 2002 sloot met een saldo van € 7,8 miljoen. Het werkelijke saldo was € 3,2 miljoen. Er werd dus € 4,6 miljoen verzwegen.
De rekening van baten en lasten over 2003 sloot met een saldo van € 9,2 miljoen. Het werkelijke saldo was € 6,4 miljoen. Er werd dus € 2,8 miljoen verzwegen.
De rekening van baten en lasten over 2004 sloot met een saldo van € 5,2 miljoen. Het werkelijke saldo was € 7,0 miljoen. Er werd dus € 1,8 miljoen verzwegen.
De rekening van baten en lasten over 2005 sluit met een saldo van € 7,8 miljoen. Het werkelijke saldo is € 23,3 miljoen (info). Er wordt dus € 15,5 miljoen verzwegen.

Samenvattend:
Over de periode 2000–2005 werd een overschot gepresenteerd van € 40,6 miljoen. In werkelijkheid was er een overschot van € 82,2 miljoen. Een verschil derhalve van € 41,6 miljoen.

Bovenstaande cijfers krijgen reliëf als men bedenkt dat de opbrengst opcenten Motorrijtuigenbelasting in 2005 een bedrag was van € 36,4 miljoen. Het wordt helemaal bizar als men op pagina 206 van de jaarrekening leest: "... zit provincie Groningen met zijn tarief ruim boven het provinciaal gemiddelde." Provincie Groningen had in 2005 met groot gemak met de helft van de opcenten MRB kunnen volstaan.

Opvallend is dat de provincie over grote bedragen overtollige gelden beschikt, die als kasgeldleningen of anderszins zijn belegd. Het gaat om circa 200 miljoen euro. Ook dit zegt veel over de "noodzaak" van bijvoorbeeld de (hoogte van de) opcenten Motorrijtuigenbelasting. Het betekent dat de provincie in belangrijke mate niet meer is dan een beleggingsclub. Maar wel met geld van de burgers die dat geld daarvoor niet bij elkaar hadden gebracht!

Ook de weergave van de financiële positie is verre van juist. In de balans bijvoorbeeld zijn de vaste activa te laag weergegeven en ontbreken verschillende verplichtingen. Het betekent ook dat de hiermee samenhangende kosten verkeerd in de rekening zijn opgenomen.

In de jaarrekening en het jaarverslag 2005 komt ook heel veel onzin voor, bijvoorbeeld waar het gaat over reserves, over voorzieningen, over een "resultaat gewone dienst voor bestemming" en een "resultaat gewone dienst na bestemming" en een "bruto rekeningresultaat" en een "netto rekeningresultaat" en een "netto ter beschikking staand resultaat" (er is maar één resultaat en dat is het resultaat, i.c. het saldo van de baten en de lasten, en zoiets als een "gewone dienst" bestaat niet), over zoiets als "weerstandsvermogen" en "weerstandscapaciteit" (u liet zelfs een onderzoek instellen naar de gewenste hoogte daarvan: de onzin ten top), en over zoiets als "investeringen met een economisch nut" en "investeringen met een maatschappelijk nut". Dit soort onzin zet alleen maar de lezer op het verkeerde been en leidt af van waar het werkelijk over zou moeten gaan.
Overigens adviseer ik u sterk tot het opheffen van alle reserves, deze samen te voegen tot één Algemene reserve, en alle baten en alle lasten op te nemen in waar ze thuishoren, namelijk in de begroting respectievelijk in de rekening van baten en lasten. Dat zal het inzicht in waar het echt over moet gaan, aanmerkelijk verbeteren.

U leest er heel veel meer over op de website www.leoverhoef.nl, te beginnen met : "Boekhoudfraude bij gemeenten en provincies schering en inslag". Op de website treft u mijn bevindingen over de jaarrekeningen van Groningen aan in de lijst "Uw gemeente en provincie". Mijn correspondentie van de afgelopen jaren met u als gemeenteraad treft u aan in "Dossier: Groningen".

Volgens BBV artikel 3 moeten de jaarstukken met name voor gemeenteraads- en statenleden goed begrijpelijk zijn. U kunt het beste zelf beoordelen of aan deze eis is voldaan.

Graag was ik u van dienst.

Met vriendelijke groet en hoogachting,

L.W. Verhoef