drs.
L.W. Verhoef
registeraccountant
Kersengaard
13
3962
JR Wijk bij Duurstede
Wijk
bij Duurstede,
14 januari 2002
Gemeenteraad
van
Gemeente
's-Hertogenbosch
Postbus
12345
5200
GZ 's-Hertogenbosch
Betreft: Jaarrekening 2000
Mijn brief d.d. 26 oktober
2001
Uw brief d.d. 8 januari
2002
Geachte
Raad,
Met
mijn brief van 26 oktober 2001 deed ik u enige opmerkingen toekomen betreffende
de kwaliteit, i.c. de onbetrouwbaarheid, van uw jaarrekening 2000. De
jaarrekening is onbetrouwbaar, omdat deze geen betrouwbaar beeld geeft van de
reserves, de vaste activa en de verplichtingen, en geen betrouwbaar beeld geeft
van de baten en de lasten en het saldo daarvan. De jaarrekening voldoet (dus)
ook niet aan belangrijke wettelijk daaraan gestelde eisen.
In
mijn brief gaf ik onder andere aan dat het saldo van de baten en lasten over
2000 niet ƒ 14 miljoen is, waarmee de rekening eindigt, maar volgens de
jaarrekening in werkelijkheid ƒ 83 miljoen. Dit is het gevolg van het feit dat
circa ƒ 69 miljoen aan baten en lasten niet in de rekening is
opgenomen.
Met
brief van 8 januari jl. reageerde uw College van Burgemeester & Wethouders
op mijn opmerkingen. Uit de brief blijkt niet dat mijn brief van 26 oktober jl.
aan u voorgelegd is, wat een kwalijke zaak zou zijn. Mijn brief was immers aan u
als raad gericht.
Met
verbazing heb ik kennis genomen van de reactie van Burgemeester &
Wethouders. De reactie komt er kort gezegd op neer dat Burgemeester &
Wethouders van mening zijn dat, omdat "het saldo van de baten en de lasten
conform het standaardmodel presentatie rekeningsaldo Provincie Noord-Brabant
wordt gepresenteerd" en omdat accountant PricewaterhouseCoopers een goedkeurende
accountantsverklaring bij de jaarrekening gaf,, de jaarrekening van
's-Hertogenbosch dus betrouwbaar is, wèl een betrouwbaar beeld geeft van de
financiële positie en wèl een betrouwbaar beeld geeft van de baten en de lasten
en het saldo daarvan. Een merkwaardige redenering.
Ik
(en naar ik aanneem ik niet alleen) vind een jaarrekening (respectievelijk
begroting) onbetrouwbaar als:
- in
de rekening van baten en lasten baten en lasten ontbreken
- het
saldo van de rekening van baten en lasten niet het saldo is van àlle baten en
lasten
- vaste
activa niet aan de debetzijde van de balans maar als aftrekpost op een
passiefpost, i.c. het eigen vermogen, zijn verwerkt
- afschrijvingslasten
ontbreken
- rentelasten
zijn opgenomen over niet bestaande schulden
- onder
de lasten fictieve kostenposten voorkomen
- onder
de opbrengsten fictieve baten voorkomen
- verplichtingen
als reserve worden gepresenteerd
- belangrijke
toelichting op de reserves en de voorzieningen die nodig is om de cijfers goed
te kunnen interpreteren, ontbreekt
- de
jaarrekening überhaupt niet in staat stelt een beeld te vormen van de financiële
positie, van de baten en de lasten en het saldo daarvan.
Ik
vind een jaarrekening (respectievelijk begroting) niet voldoen aan de
Comptabiliteitsvoorschriften als:
- baten en lasten buiten de rekening worden gelaten en
buiten de rekening om rechtstreeks worden toegevoegd aan, respectievelijk in
mindering worden gebracht op het eigen vermogen, terwijl artikel 27
uitdrukkelijk voorschrijft dat alle
baten en alle lasten in de rekening moeten worden
opgenomen
- het saldo van de rekening niet het saldo
van alle baten en lasten is, terwijl
artikel 27 voorschrijft dat het saldo van de rekening het saldo van alle baten en alle lasten moet
zijn
- de jaarrekening (om hiervòòr genoemde
redenen) onbetrouwbaar is, terwijl artikel 27 voorschrijft dat de rekening een
betrouwbaar beeld moet geven van de baten en de lasten en het saldo daarvan,
artikel 33 voorschrijft dat de balans een betrouwbaar en duidelijk beeld moet
geven van de financiële positie, en artikel 3 voorschrijft dat de jaarrekening
zodanig inzicht moet verstrekken dat een verantwoord oordeel kan worden gevormd
over de financiële positie en over de baten en de lasten
- (artikelen 3 en 9 zeggen hetzelfde van
de begroting).
Uw
jaarrekening (en begroting?) is flagrant in strijd met al deze
bepalingen!
Een
jaarrekening (en begroting) moet allereerst een betrouwbaar documenten zijn. Of
die jaarrekening ook nog wel of niet voldoet aan toevallige wettelijke
bepalingen als de zogenoemde Comptabiliteitsvoorschriften, is van veel minder
belang. Wat heb je aan een koortsthermometer die wèl voldoet aan zogenoemde
Comptabiliteitsvoorschriften maar de verkeerde temperatuur aangeeft? Het zou
volstrekt onverantwoord zijn bij een doodzieke patiënt daarmee de temperatuur op
te nemen! Wat heb je aan een kompas dat wèl voldoet aan de
Comptabiliteitsvoorschriften maar de verkeerde richting aangeeft? Het zou
volstrekt onverantwoord zijn daarmee een vliegtuig of schip te besturen! Wat heb
je aan een jaarrekening of een begroting die wèl voldoet aan de
Comptabiliteitsvoorschriften maar een geheel verkeerd beeld geeft van de
financiële positie, van de baten en de lasten en van het saldo daarvan? Het zou
volstrekt onverantwoord zijn daarmee een gemeente of provincie te besturen en
daarmee rekening en verantwoording af te leggen!
Burgemeester
& Wethouders verwijzen naar eerdere correspondentie met mij. Opvallend is
dat in deze eerdere correspondentie Burgemeester & Wethouders nergens
ontkennen dat de jaarrekening een onbetrouwbaar beeld geeft van de financiële
positie en van de baten en de lasten en het saldo daarvan! Integendeel,
Burgemeester & Wethouders geven volmondig toe dat er inderdaad baten en
lasten buiten de rekening worden gelaten, dat er rentelasten zijn opgenomen over
niet bestaande schulden, dat er vaste activa in de balans ontbreken en dat er
toelichtingen op de reserves en voorzieningen ontbreken.
Wat
de goedkeurende accountantsverklaring betreft: uw accountant zou niet de eerste
zijn die ten onrechte een goedkeurende verklaring aan een jaarrekening heeft
gehecht.
Ik
raad u aan met bovenstaande reactie mijn brief van 26 oktober jl. (opnieuw) te
lezen en daaruit als zichzelf verantwoordelijk voelend bestuur de passende
consequenties te trekken.
Het
heeft alles te maken met "integriteit van het openbaar
bestuur"!!
Uw
reactie te vernemen stel ik op prijs.
Met
vriendelijke groet en hoogachting,
L.W.
Verhoef