drs. L.W. Verhoef
registeraccountant
Kersengaard
13
3962
JR Wijk bij Duurstede
Wijk bij
Duurstede, 22 juni 2006
De gemeenteraad van Maasbree
Postbus 8000
5993 ZG Maasbree
Betreft: Jaarrekening 2005 van
gemeente Maasbree
Het batig saldo over het jaar 2005 bedraagt €
0,474 miljoen
Aldus de suggestie in uw jaarrekening/jaarverslag
over 2005
Is deze suggestie juist?
Nee, want het saldo is in werkelijkheid € 0,242
miljoen
Geachte Raad,
Voor u als gemeenteraad is de
jaarrekening van uw gemeente een belangrijk document: hiermee legt het college
van burgemeester en wethouders rekening en verantwoording aan u af over het
gevoerde (financiële) beheer en verder is de jaarrekening voor u een belangrijk
toetsingsmiddel voor de betrouwbaarheid van de begroting 2006. Op basis van deze
begroting beslist u over de hoogte van de gemeentelijke belastingen en over het
wel of niet doorgaan van belangrijke activiteiten. Ook voor de (geïnteresseerde)
burgers is de jaarrekening een belangrijk document: d.m.v. de jaarrekening legt
het gemeentebestuur al dan niet met uw instemming aan de burgers rekening en
verantwoording van het gevoerde (financiële) beheer. Het is dus erg belangrijk
dat de jaarrekening en de begroting betrouwbaar zijn.
Is de jaarrekening 2005 van
Maasbree betrouwbaar?
Op verschillende plaatsen in
het boekwerk "Programma Jaarstukken 2005" wordt vermeld en gesuggereerd dat het
saldo van de baten en de lasten een bedrag is van € 474.278.
Het overzicht op pagina 24
met opschrift: "Integraal overzicht baten en lasten" (i.c. de rekening van baten
en lasten) sluit eveneens met het bedrag van € 474.278.
Het staat ook te lezen in de
aanbiedingsbrief annex raadsvoorstel waar het gaat over de jaarrekening en de
vaststelling daarvan.
Dit is echter niet het
werkelijke saldo van de baten en de lasten in 2005!
Het werkelijke saldo van de
baten en de lasten laat zich afleiden uit de toename of afname van het eigen
vermogen. Volgens de balans (pagina 11) bedraagt het eigen vermogen per
31.12.2005 € 9,876 miljoen en per 31.12.2004 € 9,634 miljoen. Er is dus sprake
van een toename van het eigen vermogen van € 0,242 miljoen. Dit is dus het
werkelijke saldo van de baten en de lasten , d.w.z. een voordelig saldo van
baten en lasten van € 0,242 miljoen.
Dit bedrag van € 0,242 als
werkelijk (voordelig) saldo van de baten en de lasten komt niet overeen met wat
midden in het overzicht "Integraal overzicht baten en lasten" op pagina 24
"Resultaat vóór bestemming" van € 447.380 wordt genoemd, wat wèl het geval had
moeten zijn.
Het was bovendien veel
duidelijker geweest als wat met "Resultaat vóór bestemming" wordt aangeduid,
simpelweg was aangeduid met "Saldo van de baten en lasten". Alles wat in het
overzicht op pagina 24 onder en na dit "Resultaat vóór bestemming" is opgenomen,
is onzin en niet relevant en leidt af van wat dit getal in werkelijkheid is, en
had er dus niet moeten staan.
Het werkelijke saldo van de
baten en de lasten van € 0,242 miljoen is alleen goed als bijvoorbeeld het eigen
vermogen per 31.12.2004 en per 31.12.2005 correct zijn weergegeven. Echter, ten
minste moet geconstateerd worden dat:
-
een (onbekend) bedrag van de
vaste activa in plaats van aan de debetzijde van de balans te zijn opgenomen, op
één van de posten van de creditzijde van de balans, in dit geval het eigen
vermogen, is afgetrokken. Hierdoor worden de vaste activa en uiteraard ook het
eigen vermogen, i.c. de reserves, voor een te laag en dus verkeerd bedrag
weergegeven. Omdat op deze vaste activa niet wordt afgeschreven, ontbreekt een
(onbekend) bedrag aan afschrijvingslasten in de rekening van baten en lasten,
waardoor de kosten van veel activiteiten, respectievelijk programma's, te laag
weergegeven worden.
-
onder het eigen vermogen
bedragen voorkomen die in het geheel geen reserves zijn, maar verplichtingen.
Hierdoor wordt het eigen vermogen, i.c. de reserves, te hoog en dus verkeerd
voorgesteld. Het betreft de tariefegalisatierekeningen.
-
onder de voorzieningen
verschillende posten voorkomen die geheel of ten dele in het geheel geen
verplichtingen representeren. Hierdoor wordt het eigen vermogen, i.c. de
reserves, te laag en dus verkeerd voorgesteld. Hierdoor worden ook de lasten die
met deze "voorzieningen" samenhangen, geheel verkeerd in de rekening
weergegeven. Ten minste geldt dit voor diverse
kostenegalisatierekeningen.
-
onder de verplichtingen (i.c.
voorzieningen en schulden) de verplichtingen terzake van vakantiegeld en
vakantiedagen ontbreken, waardoor in de rekening de kosten te hoog of te laag en
in de balans het eigen vermogen navenant te hoog is
weergegeven.
Door deze tekortkomingen in
de presentatie van de vaste activa, de verplichtingen en het eigen vermogen
stelt de jaarrekening ook niet in staat door vermogensvergelijking het
werkelijke saldo van de baten en lasten af te lezen. Aan de jaarrekening is dus
wèl te ontlenen dat het saldo van de baten en de lasten niet het
gesuggereerde bedrag van € 0,474 miljoen is, maar stelt niet in staat te zien
wat dan het saldo van de baten en de lasten wèl is.
In de hoofdstukken waar de
zogenoemde programma's worden behandeld, zijn steeds de baten en de lasten per
programma gegeven (pagina 30-34). Al deze bedragen tezamen leveren echter het
foute saldo op van € 0,474 miljoen dat op pagina 24 als "Resultaat vóór
bestemming" aangeduid wordt en dat in het geheel niet overeenkomt met het
werkelijke saldo van de baten en de lasten van € 0,242 miljoen. Dat betekent dat
al deze als baten en lasten aangeduide bedragen onjuist of op zijn minst
verdacht zijn. Uiteraard zijn foute en verdachte cijfers volstrekt waardeloze
informatie. Ze zijn dus totaal ongeschikt om het terzake gevoerde beheer van het
gemeentebestuur te beoordelen.
In de jaarrekening komt heel
veel onzin voor, bijvoorbeeld waar het gaat over reserves, over voorzieningen,
over een "resultaat vóór bestemming" en een "resultaat na bestemming" (er is
maar één resultaat en dat is het resultaat, i.c. het saldo van de baten en de
lasten), over zoiets als weerstandsvermogen en weerstandscapaciteit, en over
zoiets als "investeringen met een economisch nut" en "investeringen met een
maatschappelijk nut". Dit soort onzin leidt alleen maar af. Het weglaten van
deze onzin zou het boekwerk "Programma Jaarstukken 2005" aanzienlijk
toegankelijker maken.
Overigens adviseer ik u sterk
tot het opheffen van alle reserves, deze samen te voegen tot één Algemene
reserve, en alle baten en alle lasten op te nemen in waar ze thuishoren,
namelijk in de begroting respectievelijk in de rekening van baten en lasten. Dat
zal het inzicht in waar het echt over gaat, aanmerkelijk verbeteren.
Het valt op dat de hele
verantwoording van circa € 18,6 miljoen aan opbrengsten en kosten slechts is
opgedeeld in 10 opbrengst- en kostenposten. Al de penningmeester van de lokale
voetbalvereniging zal het uitgebreider doen. Een zich respecterende gemeenteraad
zal hier geen genoegen mee nemen!
Volgens BBV artikel 3 moeten
de jaarstukken met name voor raadsleden goed begrijpelijk zijn. Of de
jaarrekening aan deze niet onbelangrijke eis voldoet, kunt u het beste zelf
beoordelen.
Volgens BBV artikel 25 moet
de verantwoording inzicht bieden in:
a. de mate waarin de
doelstellingen zijn gerealiseerd;
b. de wijze waarop getracht
is de beoogde maatschappelijke effecten te bereiken.
U kunt zelf het beste de
vraag beantwoorden of aan deze eisen is voldaan, met name waar het gaat om de
relatie tussen geldbedragen en teksten.
Volgens BBV artikel 28 moet
een overzicht gegeven worden van de incidentele baten en lasten. Ik heb dat
overzicht gemist.
U leest er heel veel meer
over op de website www.leoverhoef.nl, te beginnen met :
"Boekhoudfraude bij gemeenten en provincies schering en inslag". Op de website
treft u mijn bevindingen over de jaarrekeningen van Maasbree aan in de lijst "Uw
gemeente en provincie".
Graag was ik u van
dienst.
Met vriendelijke groet en
hoogachting,
L.W. Verhoef