drs.
L.W. Verhoef
registeraccountant
Kersengaard
13
3962
JR Wijk bij Duurstede
Wijk
bij Duurstede,
8 april 2002
Gemeenteraad
van
Gemeente
Nijmegen
Postbus
9105
6500
HG Nijmegen
Betreft: Jaarrekening 2000
Mijn brief d.d. 13 november
2001
Geachte
Raad,
Met
mijn brief van 13 november 2001 deed ik u enige opmerkingen toekomen betreffende
de kwaliteit, i.c. de onbetrouwbaarheid, van uw jaarrekening 2000. De
jaarrekening is onbetrouwbaar, omdat deze geen betrouwbaar beeld geeft van de
reserves en de verplichtingen, en geen betrouwbaar beeld geeft van de baten en
de lasten en het saldo daarvan. De jaarrekening voldoet (dus) ook niet aan
belangrijke wettelijk daaraan gestelde eisen.
In
mijn brief gaf ik onder andere aan dat het saldo van de baten en lasten over
2000 niet nadelig ƒ 1,2 miljoen is,
waarmee de rekening eindigt, maar in werkelijkheid voordelig ƒ 40,1 miljoen. Dit
is het gevolg van het feit dat ruim ƒ 41 miljoen aan baten en lasten niet in de
rekening zijn opgenomen. Niet alleen dat u uzelf hierdoor een verkeerd beeld
voorhoudt van de financiële positie van Nijmegen, u doet dat ook, en dat is vele
malen erger, aan de burgers aan wie u rekening en verantwoording moet afleggen.
Stel u eens voor dat een belastingbetaler in zijn aangifte Inkomstenbelasting ƒ
41 miljoen verzweeg. Het huis zou te klein zijn. Het zou zeker niet zonder
gevolgen blijven!
U
nam niet eens de moeite op mijn brief te reageren. Ik ontving slechts een
kattebelletje d.d. 11 maart 2002 van ene heer of mevrouw P.M.F. van Gemert van
"Concernfinanciën" met de mededeling dat u mijn brief voor kennisgeving had
aangenomen met de kanttekening dat de accountant een goedkeurende
accountantsverklaring bij de jaarrekening had gegeven.
Met
verbazing heb ik kennis genomen van deze reactie.
Uw
accountant zou niet de eerste zijn die ten onrechte een goedkeurende verklaring
aan een jaarrekening gaf. U heeft ongetwijfeld kennis genomen van de zogenoemde
"Enron-affaire" in de Verenigde Staten waar een accountant ook ten onrechte een
goedkeurende accountantsverklaring aan een jaarrekening had gegeven die een
volkomen misleidend beeld van de werkelijkheid gaf. Dit soort affaires is echt
niet alleen voorbehouden aan landen buiten Nederland.
Ik
(en naar ik aanneem ik niet alleen) vind een jaarrekening (respectievelijk
begroting) onbetrouwbaar als:
- in
de rekening van baten en lasten baten en lasten ontbreken
- het
saldo van de rekening van baten en lasten niet het saldo is van àlle baten en
lasten
- rentelasten
zijn opgenomen over niet bestaande schulden
- onder
de lasten fictieve kostenposten voorkomen
- onder
de opbrengsten fictieve baten voorkomen
- verplichtingen
als reserve worden gepresenteerd
- in
de balans bestaande verplichtingen ontbreken
- belangrijke
toelichting op de reserves en de voorzieningen die nodig is om de cijfers goed
te kunnen interpreteren, ontbreekt
- de
jaarrekening überhaupt niet in staat stelt een beeld te vormen van de financiële
positie, van de baten en de lasten en het saldo daarvan.
Ik
vind een jaarrekening (respectievelijk begroting) niet voldoen aan de
Comptabiliteitsvoorschriften als:
- baten en lasten buiten de rekening worden gelaten en
buiten de rekening om rechtstreeks worden toegevoegd aan, respectievelijk in
mindering worden gebracht op het eigen vermogen, terwijl artikel 27
uitdrukkelijk voorschrijft dat alle
baten en alle lasten in de rekening moeten worden
opgenomen
- het saldo van de rekening niet het saldo
van alle baten en lasten is, terwijl
artikel 27 voorschrijft dat het saldo van de rekening het saldo van alle baten en alle lasten moet
zijn
- de jaarrekening (om hiervòòr genoemde
redenen) onbetrouwbaar is, terwijl artikel 27 voorschrijft dat de rekening een
betrouwbaar beeld moet geven van de baten en de lasten en het saldo daarvan,
artikel 33 voorschrijft dat de balans een betrouwbaar en duidelijk beeld moet
geven van de financiële positie, en artikel 3 voorschrijft dat de jaarrekening
zodanig inzicht moet verstrekken dat een verantwoord oordeel kan worden gevormd
over de financiële positie en over de baten en de lasten
- (artikelen 3 en 9 zeggen hetzelfde van
de begroting)
- sommige baten en lasten volgens het
"kasstelsel" zijn bepaald en gepresenteerd, terwijl artikel 4 voorschrijft dat
de jaarrekening en de begroting volgens het "stelsel van baten en lasten" moeten
worden opgemaakt
- belangrijke toelichtingen bij de
reserves ontbreken, terwijl artikel 49 voorschrijft dat alle reserves moeten
worden toegelicht en gespecificeerd
- belangrijke toelichtingen bij de
voorzieningen ontbreken, terwijl artikel 52 voorschrijft dat alle
voorzieningenen moeten worden toegelicht en
gespecificeerd.
Uw
jaarrekening (en begroting?) is flagrant in strijd met al deze
bepalingen!
Overigens,
een jaarrekening (en begroting) moet allereerst een betrouwbaar document zijn.
Of die jaarrekening ook nog wel of niet voldoet aan toevallige wettelijke
bepalingen als de zogenoemde Comptabiliteitsvoorschriften, is van veel minder
belang. Wat heb je aan een koortsthermometer die wèl voldoet aan zogenoemde
Comptabiliteitsvoorschriften maar de verkeerde temperatuur aangeeft? Het zou
volstrekt onverantwoord zijn bij een doodzieke patiënt daarmee de temperatuur op
te nemen! Wat heb je aan een kompas dat wèl voldoet aan de
Comptabiliteitsvoorschriften maar de verkeerde richting aangeeft? Het zou
volstrekt onverantwoord zijn daarmee een vliegtuig of schip te besturen! Wat heb
je aan een jaarrekening of een begroting die wèl voldoet aan de
Comptabiliteitsvoorschriften maar een geheel verkeerd beeld geeft van de
financiële positie, van de baten en de lasten en van het saldo daarvan? Het zou
volstrekt onverantwoord zijn daarmee een gemeente of provincie te besturen en
daarmee rekening en verantwoording af te leggen!
Ik
raad u aan met bovenstaande reactie mijn brief van 13 november 2001 (opnieuw) te
lezen en daaruit als zichzelf verantwoordelijk voelend bestuur de passende
consequenties te trekken.
Het
heeft alles te maken met "integriteit
van het openbaar bestuur"!!
Uw
reactie te vernemen stel ik op prijs.
Met
vriendelijke groet en hoogachting,
L.W.
Verhoef