drs. L.W. Verhoef
registeraccountant
Kersengaard 13
3962 JR Wijk bij Duurstede

Wijk bij Duurstede, 28 november 2002

Gemeenteraad van
gemeente Oss
Postbus 5
5340 BA Oss

Betreft:  Jaarrekening 2001
             Mijn brief d.d. 21 oktober 2002
             Uw brief d.d. 19 november 2002

Geachte Raad,

Met mijn brief van 21 oktober 2002 deed ik u enige opmerkingen toekomen betreffende de kwaliteit, i.c. de onbetrouwbaarheid, van uw jaarrekening 2001. De jaarrekening is onbetrouwbaar, omdat deze geen betrouwbaar beeld geeft van de reserves, de vaste activa en de verplichtingen, en geen betrouwbaar beeld geeft van de baten en de lasten en het saldo daarvan. De jaarrekening voldoet (dus) ook niet aan belangrijke wettelijk daaraan gestelde eisen.

In mijn brief gaf ik onder andere aan dat het saldo van de baten en lasten over 2001 niet € 4,3 miljoen is, waarmee de rekening eindigt, maar volgens de jaarrekening in werkelijkheid € 35,8 miljoen. Dit is het gevolg van het feit dat circa € 31,5 miljoen aan baten en lasten niet in de rekening van baten en lasten zijn opgenomen. Niet alleen dat u uzelf hierdoor een verkeerd beeld voorhoudt van de financiële positie van Oss, u doet dat ook, en dat is vele malen erger, aan de burgers aan wie u rekening en verantwoording moet afleggen.

Met brief van 19 november jl. reageerde uw College van Burgemeester & Wethouders op mijn opmerkingen. Dat is merkwaardig, want mijn brief was aan u als gemeenteraad gericht en niet aan het College van Burgemeester & Wethouders. Ik leid daaruit af dat mijn brief (nog) niet aan u was voorgelegd.

Met verbazing heb ik kennis genomen van de reactie van Burgemeester & Wethouders. Enerzijds geven Burgemeester & Wethouders volmondig toe dat er inderdaad ontvangsten en uitgaven buiten de rekening en daarmee dus buiten de verantwoording aan de burgers zijn gebleven (ik heb dus gelijk!), anderzijds zijn Burgemeester & Wethouders van mening dat desondanks de rekening betrouwbaar is. Verder zijn Burgemeester & Wethouders van mening dat, omdat een accountant een goedkeurende verklaring bij uw jaarrekening gaf en omdat "de provinciale toezichthouder" van mening is dat "de jaarrekening van de gemeente Oss voldoet aan de door de hogere overheid gestelde regels", de jaarrekening daarom betrouwbaar is, wèl een betrouwbaar beeld geeft van de financiële positie en wèl een betrouwbaar beeld geeft van de baten en de lasten en het saldo daarvan. Een uiterst merkwaardige redenering.
Overigens bevatte mijn brief nog verschillende andere opmerkingen waaruit blijkt dat er van uw jaarrekening weinig klopt, maar waar Burgemeester & Wethouders in het geheel niet op ingaan.
Opvallend is dat de reactie van Burgemeester & Wethouders nergens ontkent dat de jaarrekening een onbetrouwbaar beeld geeft van de financiële positie!

Ik (en naar ik aanneem ik niet alleen) vind een jaarrekening (respectievelijk begroting) onbetrouwbaar als:

Ik vind een jaarrekening (respectievelijk begroting) niet voldoen aan de Comptabiliteitsvoorschriften als:

Uw jaarrekening (en begroting?) is flagrant in strijd met al deze bepalingen!

Overigens, een jaarrekening (en begroting) moet allereerst een betrouwbaar document zijn. Of die jaarrekening ook nog wel of niet voldoet aan toevallige wettelijke bepalingen als de zogenoemde Comptabiliteitsvoorschriften, is van veel minder belang. Wat heb je aan een koortsthermometer die wèl voldoet aan zogenoemde Comptabiliteitsvoorschriften maar de verkeerde temperatuur aangeeft? Het zou volstrekt onverantwoord zijn bij een doodzieke patiënt daarmee de temperatuur op te nemen! Wat heb je aan een kompas dat wèl voldoet aan de Comptabiliteitsvoorschriften maar de verkeerde richting aangeeft? Het zou volstrekt onverantwoord zijn daarmee een vliegtuig of schip te besturen! Wat heb je aan een jaarrekening of een begroting die wèl voldoet aan de Comptabiliteitsvoorschriften maar een geheel verkeerd beeld geeft van de financiële positie, van de baten en de lasten en van het saldo daarvan? Het zou volstrekt onverantwoord zijn daarmee een gemeente of provincie te besturen en daarmee rekening en verantwoording af te leggen!

Wat de goedkeurende accountantsverklaring betreft: uw accountant zou niet de eerste zijn die ten onrechte een goedkeurende verklaring aan een jaarrekening heeft gehecht. Zeker sinds de Enron-affaire, de WorldCom-affaire of al die andere boekhoudaffaires, weten we wel beter. Er bestaat nu dus ook een "Oss-affaire"!

En wat het toezicht door de provincie betreft: "uw" toezichthouder zou niet de eerste zijn die zijn taak niet naar behoren uitvoert. Zeker sinds de "Zuid-Holland-affaire" weten we wel beter. Het is overigens een groot misverstand te menen dat "de provincie" toezicht houdt op een correcte financiële verslaggeving.

Ik raad u aan met bovenstaande reactie mijn brief van 21 oktober jl. (opnieuw) te lezen en daaruit als zichzelf verantwoordelijk voelende gemeenteraad de passende consequenties te trekken.
Het heeft alles te maken met "integriteit van het openbaar bestuur"!!

U kunt er van uitgaan dat ongetwijfeld ook uw begroting 2003 een totaal verkeerd beeld geeft van de baten en de lasten en de omvang van het saldo daarvan. Dat is niet ongevaarlijk! U heeft dan beslissingen genomen op grond van misleidende informatie!

Uw reactie te vernemen stel ik op prijs.

Met vriendelijke groet en hoogachting,

L.W. Verhoef