drs. L.W. Verhoef
registeraccountant
Kersengaard 13
3962 JR Wijk bij Duurstede
Wijk bij Duurstede, 16 november 2010
Hoofdofficier van Justitie te
Amsterdam
mr. H.J. Bolhaar
Postbus 84500
1080 BN Amsterdam
Betreft:
Aangifte van misdrijf in de zin
van Wetboek van Strafrecht artikelen 225-227 en 336
Hierdoor doe ik aangifte
van hetopzettelijk
verstrekken van misleidende informatie in achtereenvolgende
jaarrekeningen, populair
aangeduid als boekhoudfraude,c.q.
het verlenen van
medewerking daaraan,c.q.
het er opzettelijk
misbruik van maken,
(Wetboek van Strafrecht
artikelen 225-227: valsheid in geschrifte),
en het opzettelijk openbaar
maken van deze onware jaarrekeningen,c.q.
het opzettelijk toelaten
van openbaarmaking
daarvan
(Wetboek van Strafrecht artikel
336: openbaarmaking van onware jaarrekeningen)
door achtereenvolgende
bestuurders (burgemeesters, wethouders) van gemeente Amsterdam
in, met en van de jaarrekeningen
over de jaren 1998 tot en met 2009 van de gemeente
(omvang van de boekhoudfraude
ruim € 3,8 miljard)
Feiten
Op grond van de Gemeentewet moet
ieder gemeentebestuur, dus ook dat van gemeente Amsterdam, na afloop
van ieder jaar door middel van een jaarrekening rekening en
verantwoording afleggen aan de belastingbetalers, waaronder ook
ikzelf, de inwoners van de gemeente en aan ieder, waaronder ook
ikzelf, die om welke hem/haar moverende reden dan ook belang heeft
bij cq. geïnteresseerd is in de verantwoording van de door de
overheid, cq. gemeente, ontvangen en bestede belastingen en andere
publieke geldmiddelen en de financiële positie van de gemeente. Mede
met behulp van deze jaarrekeningen moeten bijvoorbeeld de
volksvertegenwoordigers, i.c. het parlement en de gemeenteraad, en de
belastingbetalers overtuigd worden van de noodzaak van opgelegde en
op te leggen belastingen. Mede met behulp van deze jaarrekeningen
moeten bijvoorbeeld ook belanghebbenden overtuigd worden van de
(on)mogelijkheid van het wel of niet doorgaan van gemeentelijke
projecten en activiteiten. Het belang van deze jaarrekeningen is dus
bijzonder groot. Het spreekt als vanzelf dat deze jaarrekeningen
betrouwbaar (moeten) zijn en dus niet misleidend.
Echter,
onderzoek wijst uit dat de
jaarrekeningen van gemeente Amsterdam (al ten minste vanaf 1998)
zwaar misleidend zijn, en wel in een onvoorstelbare omvang (inmiddels
ruim € 3,8 miljard!), waarbij bijvoorbeeld de "boekhoudfraude"
bij Ahold (ic. Ahold-Nederland), waarvoor enige jaren geleden twee
bestuurders strafrechtelijk gestraft zijn, totaal verbleekt.
Dat onderzoek is verricht door
mijzelf. Ik wijs u erop dat ik registeraccountant ben en nog steeds
ben. Overigens zijn mijn bevindingen bijvoorbeeld al in 2006
bevestigd door de onafhankelijke Rekenkamer Amsterdam waar het
toentertijd ging om de jaarrekening 2005. Dat vervolgens de
gemeenteraad van Amsterdam ook de bevindingen van zijn eigen
Rekenkamer naast zich neerlegde en stilzweeg, doet uiteraard aan de
juistheid van mijn bevindingen niet af. Er zijn overigens meer
bevestigingen van de juistheid van mijn bevindingen.
Het kan niet zo zijn dat deze
ongekende boekhoudfraude (cq. valsheid in geschrifte), als al een
onbeduidende boekhoudfraude zoals bij Ahold niet onbestraft bleef,
wèl onbestraft zal blijven, temeer daar bijvoorbeeld zoveel
belastingbetalers en zoveel andere belanghebbenden hierdoor zwaar
misleid en zwaar gedupeerd zijn en temeer daar het hier gaat om
publieke middelen.
Het gemeentebestuur van
Amsterdam deed het in de jaarrekeningen over de afgelopen periode van
1998 tot en met 2009 voorkomen of de gemeente in die periode 390
miljoen euro had overgehouden (als verschil tussen opbrengsten en
kosten). In werkelijkheid, zo wijst onderzoek uit, was het voordelig
saldo van de opbrengsten en de kosten van de gemeente in die periode
4.245 miljoen euro; een verschil derhalve van 3.855 miljoen euro
(afgerond ruim € 3,8 miljard!).
De gemeente legde bijvoorbeeld
in die periode 1.678 miljoen euro Onroerendezaakbelasting op. Als het
gemeentebestuur klip en klaar de werkelijke saldi van opbrengsten en
kosten had gepresenteerd, zou iedereen meteen duidelijk zijn geworden
dat bijvoorbeeld de Onroerendezaakbelasting in die periode geheel en
al overbodig was. Nu werd dit met boekhoudfraude (valsheid in
geschrifte) gemaskeerd.
De genoemde bedragen zijn
gespecificeerd naar betreffende jaren:
(x € miljoen)
|
gepresenteerd
saldo
|
werkelijk
saldo
|
verschil
|
OZB
|
|
|
|
|
|
|
1998
|
1
|
292
|
291
|
118
|
|
1999
|
0
|
376
|
376
|
123
|
|
2000
|
0
|
722
|
722
|
123
|
|
2001
|
- 5
|
350
|
355
|
141
|
|
2002
|
17
|
440
|
423
|
141
|
|
2003
|
- 6
|
- 194
|
- 188
|
150
|
|
2004
|
60
|
398
|
338
|
165
|
|
2005
|
45
|
208
|
163
|
172
|
|
2006
|
0
|
121
|
121
|
130
|
|
2007
|
52
|
113
|
61
|
131
|
| 2008 | 105 | 570 | 465 | 142 |
| 2009 | 121 | 849 | 728 | 142 |
|
390
|
4.245
|
3.855
|
1.678
|
De bedragen betreffende de
gepresenteerde saldi van opbrengsten en kosten, en de bedragen
betreffende de opgelegde Onroerendezaakbelasting zijn de als zodanig
in de betreffende jaarrekeningen gepresenteerde bedragen. De wijze
van berekening van de werkelijke saldi van opbrengsten en kosten zijn
te vinden in of bij de brieven die ik met mijn onderzoeksbevindingen
in de achtereenvolgende afgelopen jaren aan de gemeenteraad van
Amsterdam stuurde. Deze brieven zijn eveneens opgenomen in "Dossier:
Amsterdam" op de website www.leoverhoef.nl.
Toelichtingen
Wetboek van Strafrecht
Dat het opzettelijk verstrekken
van misleidende informatie in jaarrekeningen en het misbruik maken
van deze misleidende informatie strafbaar is, is opgenomen in Wetboek
van Strafrecht artikelen 225-227. Artikel 227 stelt bovendien dat het
geven van misleidende informatie in jaarrekeningen extra zwaar
gestraft moet worden boven "normale" valsheid in
geschrifte; de in artikel 227 genoemde "authentieke akten"
betreffen ook - volgens jurisprudentie - jaarrekeningen.
Dat het opzettelijk openbaar
maken van onware, dus misleidende, jaarrekeningen strafbaar is, is
opgenomen in Wetboek van Strafrecht artikel 336.
Willens en wetens
Het gemeentebestuur, cq.
achtereenvolgende gemeentebestuurders, hebben de valsheid in
geschrifte willens en wetens uitgevoerd. Al vanaf 1999 heb ik vrijwel
jaarlijks de gemeenteraad(sleden) van deze misleiding cq. valsheid in
geschrifte op de hoogte gebracht. Ondanks mijn waarschuwingen en
zelfs ondanks de bevestiging van mijn bevindingen door bijvoorbeeld
de eigen Rekenkamer Amsterdam gingen bestuurders en
gemeenteraadsleden door met deze strafbare handelingen.
Opvallend, het gemeentebestuur
(noch iets of iemand anders) heeft nooit en te nimmer mijn
onderzoeksbevindingen (gemotiveerd) weerlegd!
Accountantsverklaringen
Bij deze misleidende
jaarrekeningen waren steeds accountantsverklaringen opgenomen. Zoals
ook goedkeurende accountantsverklaringen waren opgenomen bij de
boekhoudfraude-jaarrekeningen van Ahold, WorldCom, Enron, Parmalat en
noem de boekhoudfraudschandalen maar op. Het ontkracht dus op
generlei wijze de juistheid van mijn bevindingen. Bovendien zeggen de
accountantsverklaringen bij de jaarrekeningen van Amsterdam slechts
en alleen maar dat deze, naar de mening van de betreffende
accountant, zouden voldoen aan zoiets als
Comptabiliteitsvoorschriften cq. een of ander BBV, maar zeggen
helemaal niets (!) over de (on)betrouwbaarheid van deze
jaarrekeningen. Overigens voldoen deze jaarrekeningen van Amsterdam
niet aan belangrijke bepalingen uit die Comptabiliteitsvoorschriften
cq. BBV, maar dat terzijde.
En voorts: ook al zouden de
jaarrekeningen voldoen aan zoiets als Comptabiliteitsvoorschriften of
een of ander BBV, en/of zijn de misleidende jaarrekeningen voorzien
van (al dan niet) goedkeurende accountantsverklaringen: misleidend
blijft misleidend!
Gemeentewet
De Gemeentewet laat bijvoorbeeld
in artikel 213 lid 3 terecht zien dat er principieel verschil is
tussen het voldoen van een jaarrekening aan eisen van betrouwbaarheid
enerzijds en aan de eisen van zoiets als Comptabiliteitsvoorschriften
of BBV anderzijds. Valsheid in geschrifte heeft louter te maken met
het eerste aspect, namelijk het aspect van betrouwbaarheid.
Persberichten
Ook in de persberichten over en
n.a.v. deze misleidende jaarrekeningen meldde het gemeentebestuur
steeds de foute, dus misleidende, bedragen van de saldi van de
opbrengsten en de kosten en niet de werkelijke saldi.
Deze persberichten kunt u
verkrijgen bij de gemeente, en zijn van recente jaren te vinden op de
website van de gemeente www.amsterdam.nl
dan wel op mijn website www.leoverhoef.nl
.
Overige bevestigingen
Op mijn website
www.leoverhoef.nl
vindt u ook verschillende andere bevestigingen van de juistheid van
mijn bevindingen dan alleen de hiervóór genoemde. Ik wijs u
bijvoorbeeld op de bevestiging van de juistheid van mijn bevindingen
door het NIVRA (Nederlands Instituut van Registeraccountants), dat al
in maart 2006 terzake opmerkte: "... wat betreft Verhoef: zijn
kritiek was terecht ..." (welke kritiek - voor alle
duidelijkheid - overigens nog steeds terecht is.)
De betreffende jaarrekeningen
van gemeente Amsterdam kunt u uiteraard verkrijgen bij de gemeente
Amsterdam. Zij zijn van de recente jaren ook te vinden op de website
van de gemeente www.amsterdam.nl
en ook in "Dossier: Amsterdam" op www.leoverhoef.nl.
Vanzelfsprekend ben ik gaarne
bereid tot het verstrekken van alle nadere toelichtingen. Ik wijs u
er op dat u al veel van deze toelichtingen kunt vinden op de website
www.leoverhoef.nl.
Uiteraard staan ook al mijn (overige) onderzoeksbevindingen te uwer
beschikking.
Ik verzond een kopie van deze
brief aan het College van burgemeester en wethouders van gemeente
Amsterdam.
Met vriendelijke groet en
hoogachting,
L.W. Verhoef