Dossier: Urk
drs. L.W. Verhoef
registeraccountant
Kersengaard 13
3962 JR Wijk bij Duurstede

Wijk bij Duurstede, 29 november 2002

Gemeenteraad van
gemeente Urk
Postbus 77
8320 AB Urk

Betreft: Jaarrekening 2001
            Mijn brief d.d. 12 juli 2002
            Uw brief d.d. 14 oktober 2002

Geachte Raad,

Met mijn brief van 12 juli jl. deed ik u enige opmerkingen toekomen betreffende de kwaliteit, i.c. de onbetrouwbaarheid, van de jaarrekening 2001 van Urk. De jaarrekening is onbetrouwbaar, omdat deze geen betrouwbaar beeld geeft van de reserves, de vaste activa en de verplichtingen, en bovenal geen betrouwbaar beeld geeft van de baten en de lasten en het saldo daarvan. De jaarrekening voldoet (dus) ook niet aan belangrijke wettelijk daaraan gestelde eisen.

In mijn brief gaf ik onder andere aan dat het saldo van de baten en lasten over 2001 niet € 0,6 miljoen is, waarmee de rekening eindigt, maar volgens de jaarrekening in werkelijkheid € 1,5 miljoen. Dit is het gevolg van het feit dat circa € 0,9 miljoen aan baten en lasten niet in de rekening zijn opgenomen. Niet alleen dat u uzelf hierdoor een verkeerd beeld voorhoudt van de financiële positie van Urk, u doet dat ook, en dat is vele malen erger, aan de burgers aan wie u rekening en verantwoording moet afleggen.

Met brief van 14 oktober jl. reageerde uw College van Burgemeester & Wethouders op mijn opmerkingen, overigens zonder dat mijn brief nog aan uw Raad was voorgelegd.

Met verbazing heb ik kennis genomen van de reactie van Burgemeester & Wethouders. Wat zij zeggen, bevestigt slechts dat er inderdaad baten en lasten buiten het saldo van de rekening van baten en lasten zijn gehouden. Toch ontkennen Burgemeester & Wethouders dat de jaarrekening misleidend is. De reactie, taalkundig en inhoudelijk, bijvoorbeeld waar het gaat over reserves, rente over eigen vermogen en zoiets als "geactiveerde tekorten", laat ook zien dat noch de concipieerder van de brief noch Burgemeester & Wethouders zelf, enig verstand hebben van hoe een jaarrekening (technisch) in elkaar steekt en hoe je een jaarrekening leest. Dat is heel gevaarlijk! Ook mag het zo zijn dat u als Raad zelf beslist heeft tot het opmaken van een misleidende jaarrekening, misleidend blijft misleidend! In tegenstelling tot wat Burgemeester & Wethouders daarvan zeggen, maken uw besluiten van een misleidende jaarrekening niet opeens een wèl betrouwbare jaarrekening. Ook al denken Burgemeester & Wethouders dat de jaarrekening voldoet aan zogenoemde Comptabiliteitsvoorschriften (wat overigens stellig niet het geval is!), dat betekent nog niet dat die jaarrekening dus betrouwbare informatie geeft. Ook zijn Burgemeester & Wethouders van mening dat, omdat een accountant een goedkeurende verklaring bij uw jaarrekening heeft gegeven en omdat een Rekeningcommissie de jaarrekening heeft onderzocht, de jaarrekening dus betrouwbaar is, wèl een betrouwbaar beeld geeft van de financiële positie en wèl een betrouwbaar beeld geeft van de baten en de lasten en het saldo daarvan. Een merkwaardige redenering.

Ik (en naar ik aanneem ik niet alleen) vind een jaarrekening (respectievelijk begroting) onbetrouwbaar als:
Ik vind een jaarrekening (respectievelijk begroting) niet voldoen aan de Comptabiliteitsvoorschriften als:
Uw jaarrekening (en begroting?) is flagrant in strijd met al deze bepalingen!

Overigens, een jaarrekening (en begroting) moet allereerst een betrouwbaar document zijn. Of die jaarrekening ook nog wel of niet voldoet aan toevallige wettelijke bepalingen als de zogenoemde Comptabiliteitsvoorschriften, is van veel minder belang. Wat heb je aan een koortsthermometer die wèl voldoet aan zogenoemde Comptabiliteitsvoorschriften maar de verkeerde temperatuur aangeeft? Het zou volstrekt onverantwoord zijn bij een doodzieke patiënt daarmee de temperatuur op te nemen! Wat heb je aan een kompas dat wèl voldoet aan de Comptabiliteitsvoorschriften maar de verkeerde richting aangeeft? Het zou volstrekt onverantwoord zijn daarmee een vliegtuig of schip te besturen! Wat heb je aan een jaarrekening of een begroting die wèl voldoet aan de Comptabiliteitsvoorschriften maar een geheel verkeerd beeld geeft van de financiële positie, van de baten en de lasten en van het saldo daarvan? Het zou volstrekt onverantwoord zijn daarmee een gemeente of provincie te besturen en daarmee rekening en verantwoording af te leggen!

Wat de goedkeurende accountantsverklaring betreft: uw accountant zou niet de eerste zijn die ten onrechte een goedkeurende verklaring aan een jaarrekening heeft gehecht. Zeker sinds de Enron-affaire, de WorldCom-affaire of al die andere boekhoudaffaires, weten we wel beter.

Ik raad u aan met bovenstaande reactie mijn brief van 12 juli jl. (opnieuw) te lezen en daaruit als zichzelf verantwoordelijk voelende gemeenteraad de passende consequenties te trekken.
Het heeft alles te maken met "integriteit van het openbaar bestuur"!!

Ongetwijfeld zal uw begroting 2003 net zo onbetrouwbaar zijn als de jaarrekening. Ook daarin zullen baten en lasten ontbreken zodat het saldo van de begroting niet het saldo is van alle baten en lasten. Durft u het aan mij dat te laten onderzoeken?

Uw reactie te vernemen stel ik op prijs.

Met vriendelijke groet en hoogachting,

L.W. Verhoef