drs. L.W. Verhoef
registeraccountant
Kersengaard 13
3962 JR Wijk bij Duurstede

Wijk bij Duurstede, 1 juli 2006

Provinciale Staten van
provincie Utrecht
Postbus 80300
3508 TH Utrecht

Betreft: Jaarrekening 2005 van provincie Utrecht

Geachte Staten,

Voor u als Provinciale Staten is de jaarrekening van uw provincie een belangrijk document: hiermee legt het college van Gedeputeerde Staten rekening en verantwoording aan u af over het gevoerde (financiële) beheer en verder is de jaarrekening voor u een belangrijk toetsingsmiddel voor de betrouwbaarheid van de begrotingen. Op basis van deze jaarrekeningen en begrotingen beslist u over de hoogte van de provinciale belastingen en heffingen en over het wel of niet doorgaan van belangrijke activiteiten. Ook voor de (geïnteresseerde) burgers is de jaarrekening een belangrijk document: d.m.v. de jaarrekening legt het provinciebestuur al dan niet met uw instemming aan de burgers rekening en verantwoording af over de besteding van de belastinggelden en het gevoerde (financiële) beheer. Het is dus erg belangrijk dat de jaarrekening en de begroting betrouwbaar zijn.

Ik doe al enige jaren onderzoek naar jaarrekeningen van gemeenten en provincies. Mijn conclusie is dat de jaarrekeningen van veel gemeenten en provincies onbetrouwbaar en dus misleidend zijn. Ondanks de goedkeurende accountantsverklaringen daarbij die het tegendeel beweren.
Veelal geldt dat voor de presentatie van de baten en de lasten en het saldo daarvan. Het geldt veelal ook voor de presentatie van de financiële positie.
Het geldt ook voor de jaarrekeningen van de afgelopen jaren (inclusief die over 2005) van provincie Utrecht.

De rekening van baten en lasten over 1997 sloot met een saldo van € 5,8 miljoen. Het werkelijke saldo was nadelig € 4,6 miljoen. Er werd dus € 10,4 miljoen verzwegen.
De rekening van baten en lasten over 1998 sloot met een saldo van € 6,1 miljoen. Het werkelijke saldo was € 2,5 miljoen. Er werd dus € 3,6 miljoen verzwegen.
De rekening van baten en lasten over 1999 sloot met een saldo van € 153,8 miljoen. Het werkelijke saldo was € 151,6 miljoen. Er werd dus € 2,2 miljoen verzwegen.
De rekening van baten en lasten over 2000 sloot met een saldo van € 8,3 miljoen. Het werkelijke saldo was nadelig € 49,2 miljoen. Er werd dus € 57,5 miljoen verzwegen.
De rekening van baten en lasten over 2001 sloot met een saldo van € 54,2 miljoen. Het werkelijke saldo was € 48,5 miljoen. Er werd dus € 5,7 miljoen verzwegen.
De rekening van baten en lasten over 2002 sloot met een saldo van € 21,6 miljoen. Het werkelijke saldo was € 13,6 miljoen. Er werd dus € 8,0 miljoen verzwegen.
De rekening van baten en lasten over 2003 sloot met een saldo van € 308,9 miljoen. Het werkelijke saldo was € 315,5 miljoen. Er werd dus € 6,6 miljoen verzwegen.
De rekening van baten en lasten over 2004 sloot met een saldo van € 13,9 miljoen. Het werkelijke saldo was € 21,0 miljoen. Er werd dus € 7,1 miljoen verzwegen.
De rekening van baten en lasten over 2005 sluit met een saldo van € 11,3 miljoen. Het werkelijke saldo is € 14,5 miljoen (info). Er wordt dus € 3,2 miljoen verzwegen.

Samenvattend:
Over de periode 1997–2005 werd een overschot gepresenteerd van € 584 miljoen. In werkelijkheid was er een overschot van € 513 miljoen. Een verschil derhalve van € 71 miljoen.

Op zich is het natuurlijk uiterst vreemd dat provincie Utrecht in de afgelopen jaren een voordelig saldo van baten en lasten behaalde van € 513 miljoen. Dat geld is onnodig van de burgers geïncasseerd. Het geld is (rentedragend) belegd. Dit maakt van de provincie een "beleggingsclub". Het komt mij voor dat dat niet de doelstelling van een provincie is. Ik denk ook dat de meesten van u zich dat totaal niet realiseren. Het wordt nog bizarder als ik u voorhoud dat wat als saldo van baten en lasten in de afgelopen jaren is gepresenteerd dus niet het (werkelijke) bedrag van € 513 miljoen was, maar een gefingeerd bedrag van € 584 miljoen.

Ook de balans is totaal onbruikbaar; ook de weergave van de financiële positie is verre van juist.

In de jaarrekening en het jaarverslag 2005 komt ook heel veel onzin voor, bijvoorbeeld waar het gaat over reserves, over voorzieningen, over een "saldo rekening (bruto)" en een "saldo rekening (netto)" en een "resultaat voor bestemming" en een "resultaat na bestemming" (er is maar één resultaat c.q. saldo en dat is het resultaat, i.c. het saldo van de baten en de lasten), over zoiets als "weerstandsvermogen" en "weerstandscapaciteit", over een "jaarrekening" en een "financiële jaarrekening" (er is maar één jaarrekening en dat is de jaarrekening), over zoiets als "investeringen met een economisch nut" en "investeringen met een maatschappelijk nut", en bijvoorbeeld over "rechtmatigheid". Dit soort onzin zet alleen maar de lezer op het verkeerde been en leidt af van waar het werkelijk over zou moeten gaan.
Overigens adviseer ik u sterk tot het opheffen van alle reserves, deze samen te voegen tot één Algemene reserve, en alle baten en alle lasten op te nemen in waar ze thuishoren, namelijk in de begroting respectievelijk in de rekening van baten en lasten. Dat zal het inzicht in waar het echt over gaat, aanmerkelijk verbeteren.

Opvallend is dat heel onopvallend in de jaarrekening 2005 te lezen staat dat de weergave van de financiële positie in de jaarrekening 2004 fout was omdat verplichtingen ter grootte van € 11,1 miljoen ten onrechte als verplichtingen waren gepresenteerd. Er stond wèl een goedkeurende accountantsverklaring bij!

U leest er heel veel meer over op de website www.leoverhoef.nl, te beginnen met : "Boekhoudfraude bij gemeenten en provincies schering en inslag". Op de website treft u mijn bevindingen over de jaarrekeningen van provincie Utrecht aan in de lijst "Uw gemeente en provincie". Mijn correspondentie van de afgelopen jaren met u treft u aan in "Dossier: provincie Utrecht".

Volgens BBV artikel 3 moeten de jaarstukken met name voor statenleden goed begrijpelijk zijn. U kunt het beste zelf beoordelen of aan deze eis is voldaan.

Graag was ik u van dienst.

Met vriendelijke groet en hoogachting,

L.W. Verhoef