drs. L.W. Verhoef
registeraccountant
Kersengaard 13
3962 JR Wijk bij Duurstede

Wijk bij Duurstede, 5 januari 2002

Gemeenteraad van
Gemeente Zeist
Postbus 513
3700 AM Zeist

Betreft:  Jaarrekening 2000
             Mijn brief dd. 24 oktober 2001
             Uw brief dd. 20 december 2001

Geachte Raad,

Met mijn brief aan u van 24 oktober 2001 deed ik u enige opmerkingen toekomen betreffende de kwaliteit, i.c. de onbetrouwbaarheid, van uw jaarrekening 2000. De jaarrekening is onbetrouwbaar, omdat deze geen betrouwbaar beeld geeft van de reserves, de activa en de verplichtingen, en geen betrouwbaar beeld geeft van de baten en de lasten en het saldo daarvan. De jaarrekening voldoet (dus) ook niet aan belangrijke wettelijk daaraan te stellen eisen.

In mijn brief gaf ik onder andere aan dat het saldo van de baten en lasten over 2000 niet ƒ 26 miljoen is, waarmee de rekening eindigt, maar volgens de jaarrekening in werkelijkheid ƒ 55 miljoen.

Met brief van 20 december jl. reageerde uw College van Burgemeester & Wethouders namens u op mijn opmerkingen.

Met verbazing heb ik kennis genomen van de reactie van Burgemeester & Wethouders. De reactie komt er kort gezegd op neer dat Burgemeester & Wethouders van mening zijn dat, omdat (1) naar hun mening de jaarrekening voldoet aan de zogenoemde Comptabiliteitsvoorschriften, (2) een externe accountant bij de jaarrekening een goedkeurende verklaring heeft afgegeven en (3) van de zijde van provincie als toezichthouder geen signalen zijn ontvangen dat de jaarrekening en de begroting niet in orde zouden zijn, de jaarrekening (en begroting) dus betrouwbaar is, wèl een betrouwbaar beeld geeft van de financiële positie en wèl een betrouwbaar beeld geeft van de baten en de lasten en het saldo daarvan. Een merkwaardige redenering.

Ik (en naar ik aanneem ik niet alleen) vind een jaarrekening (respectievelijk begroting) onbetrouwbaar als:

• in de rekening van baten en lasten baten en lasten ontbreken
• het saldo van de rekening van baten en lasten niet het saldo is van àlle baten en lasten
• vaste activa niet aan de debetzijde van de balans maar als aftrekpost op een passiefpost, i.c. het eigen vermogen, zijn verwerkt
• afschrijvingslasten ontbreken
• rentelasten zijn opgenomen over niet bestaande schulden
• onder de lasten fictieve kostenposten voorkomen
• onder de opbrengsten fictieve baten voorkomen
• verplichtingen als reserve worden gepresenteerd
• belangrijke toelichting op de reserves en de voorzieningen die nodig is om de cijfers goed te kunnen interpreteren, ontbreekt
• de jaarrekening überhaupt niet in staat stelt een beeld te vormen van de financiële positie, van de baten en de lasten en het saldo daarvan.

Uw jaarrekening (en begroting?) is flagrant in strijd met al deze bepalingen!

Een jaarrekening (en begroting) moet allereerst een betrouwbaar documenten zijn. Of die jaarrekening ook nog wel of niet voldoet aan toevallige wettelijke bepalingen als de zogenoemde Comptabiliteitsvoorschriften, is van veel minder belang. Wat heb je aan een koortsthermometer die wèl voldoet aan zogenoemde Comptabiliteitsvoorschriften maar de verkeerde temperatuur aangeeft? Het zou volstrekt onverantwoord zijn bij een doodzieke patiënt daarmee de temperatuur op te nemen! Wat heb je aan een kompas dat wèl voldoet aan de Comptabiliteitsvoorschriften maar de verkeerde richting aangeeft? Het zou volstrekt onverantwoord zijn daarmee een vliegtuig of schip te besturen! Wat heb je aan een jaarrekening of een begroting die wèl voldoet aan de Comptabiliteitsvoorschriften maar een geheel verkeerd beeld geeft van de financiële positie, van de baten en de lasten en van het saldo daarvan? Het zou volstrekt onverantwoord zijn daarmee een gemeente te besturen en daarmee rekening en verantwoording af te leggen!

Wat de goedkeurende accountantsverklaring betreft: uw accountant zou niet de eerste zijn die ten onrechte een goedkeurende verklaring aan een jaarrekening heeft gehecht.

En wat het toezicht van de provincie betreft: "uw" provincie zou niet de eerste toezichthouder zijn die zijn taak niet naar behoren uitvoert. Zeker sinds de "Zuid-Holland-affaire" weten we wel beter.

Wat betreft het opheffen van alle bestemmingsreserves en het samenvoegen van alle reserves in één Algemene reserve, blijkt uit de reactie van Burgemeester en Wethouders dat ze mijn brief niet goed gelezen hebben. Uiteraard is het zo dat, wanneer de raad eenmaal besloten heeft tot het afzonderen van bedragen in bestemmingsreserves, deze apart in de (toelichting bij) de balans getoond moeten worden. Mijn advies aan u was niet om dit wettelijk voorschrift niet op te volgen, maar om als raad niet tot het instellen van afzonderlijke bestemmingsreserves te besluiten en wel om redenen die ik in mijn brief noemde. Het zou veel helpen om aan de warboel in uw begroting en jaarrekening een eind te maken.

Ik raad u aan met bovenstaande reactie mijn brief van 24 oktober jl. (opnieuw) te lezen en daaruit als zichzelf verantwoordelijk voelend bestuur de passende consequenties te trekken.

Uw reactie te vernemen stel ik op prijs.

Met vriendelijke groet en hoogachting,

L.W. Verhoef