drs. L.W. Verhoef
registeraccountant
Kersengaard 13
3962 JR Wijk bij Duurstede
Wijk bij Duurstede, 6 maart 2002
Gemeenteraad van
Gemeente Groningen
Postbus 20001
9700 PB Groningen
Betreft: Jaarrekening
2000
Mijn brieven d.d. 29 oktober 2001 en 18 december
2001
Uw brieven d.d. 2 januari 2002 en 26 februari
2002
Geachte raad,
Met mijn brief van 29 oktober 2001 deed ik u
enige opmerkingen toekomen betreffende de kwaliteit, i.c. de onbetrouwbaarheid,
van uw jaarrekening 2000. De jaarrekening is onbetrouwbaar, omdat deze geen
betrouwbaar beeld geeft van de reserves en de verplichtingen, en geen
betrouwbaar beeld geeft van de baten en de lasten en het saldo daarvan. De
jaarrekening voldoet (dus) ook niet aan belangrijke wettelijk daaraan gestelde
eisen.
In mijn brief gaf ik onder andere aan dat het
saldo van de baten en lasten over 2000 niet ƒ 86 miljoen is, waarmee de rekening
eindigt, maar volgens de jaarrekening in werkelijkheid ƒ 98 miljoen. Dit is het
gevolg van het feit dat circa ƒ 12 miljoen aan baten en lasten niet in de
rekening zijn opgenomen. Niet alleen dat u uzelf hierdoor een verkeerd beeld
voorhoudt van de financiële positie van Groningen, u doet dat ook, en dat is
vele malen erger, aan de burgers aan wie u rekening en verantwoording moet
afleggen.
Met brief van 26 februari jl. reageerde uw
College van Burgemeester & Wethouders namens u op mijn
opmerkingen.
Met verbazing heb ik kennis genomen van de
reactie van Burgemeester & Wethouders. De reactie komt er kort gezegd op
neer dat Burgemeester & Wethouders van mening zijn dat, omdat u al jaren
achtereen (volgens een "bestendige gedragslijn") baten en lasten buiten de
rekening laat, in "het bedrijfsleven" wèl alle baten en lasten in de rekening
opgenomen worden, een accountant een goedkeurende accountantsverklaring aan uw
jaarrekening gaf en uw toezichthouder (Gedeputeerde Staten van Groningen) geen
opmerkingen over uw methodiek heeft gemaakt, uw jaarrekening dus betrouwbaar is,
wèl een betrouwbaar beeld geeft van de financiële positie en wèl een betrouwbaar
beeld geeft van de baten en de lasten en het saldo daarvan. Een merkwaardige
redenering.
Ik (en naar ik aanneem ik niet alleen) vind een
jaarrekening (respectievelijk begroting) onbetrouwbaar
als:
- in
de rekening van baten en lasten baten en lasten
ontbreken
-
het
saldo van de rekening van baten en lasten niet het saldo is van àlle baten en
lasten
-
rentelasten zijn opgenomen over niet bestaande
schulden
-
onder de lasten fictieve kostenposten voorkomen
-
onder de opbrengsten fictieve baten voorkomen
-
verplichtingen als reserve worden gepresenteerd
-
verplichtingen worden opgevoerd die in het geheel geen verplichtingen
zijn
-
wèl
bestaande verplichtingen ontbreken
-
de
jaarrekening überhaupt niet in staat stelt een beeld te vormen van de financiële
positie, van de baten en de lasten en het saldo
daarvan.
Ik vind een jaarrekening (respectievelijk
begroting) niet voldoen aan de Comptabiliteitsvoorschriften
als:
- baten en lasten buiten de rekening worden gelaten en buiten
de rekening om rechtstreeks worden toegevoegd aan, respectievelijk in mindering
worden gebracht op het eigen vermogen, terwijl artikel 27 uitdrukkelijk
voorschrijft dat alle baten en alle lasten in de rekening
moeten worden opgenomen
-
het
saldo van de rekening niet het saldo van alle baten en lasten is, terwijl
artikel 27 voorschrijft dat het saldo van de rekening het saldo van alle
baten en alle lasten moet zijn
-
de
jaarrekening (om hiervòòr genoemde redenen) onbetrouwbaar is, terwijl artikel 27
voorschrijft dat de rekening een betrouwbaar beeld moet geven van de baten en de
lasten en het saldo daarvan, artikel 33 voorschrijft dat de balans een
betrouwbaar en duidelijk beeld moet geven van de financiële positie, en artikel
3 voorschrijft dat de jaarrekening zodanig inzicht moet verstrekken dat een
verantwoord oordeel kan worden gevormd over de financiële positie en over de
baten en de lasten
-
(artikelen 3 en 9 zeggen hetzelfde van de
begroting)
-
sommige baten en lasten volgens het "kasstelsel" zijn bepaald en
gepresenteerd, terwijl artikel 4 voorschrijft dat de jaarrekening en de
begroting volgens het "stelsel van baten en lasten" moeten worden
opgemaakt.
Uw jaarrekening (en begroting?) is flagrant in
strijd met al deze bepalingen!
Overigens, een jaarrekening (en begroting) moet
allereerst een betrouwbaar document zijn. Of die jaarrekening ook nog wel of
niet voldoet aan toevallige wettelijke bepalingen als de zogenoemde
Comptabiliteitsvoorschriften, is van veel minder belang. Wat heb je aan een
koortsthermometer die wèl voldoet aan zogenoemde Comptabiliteitsvoorschriften
maar de verkeerde temperatuur aangeeft? Het zou volstrekt onverantwoord zijn bij
een doodzieke patiënt daarmee de temperatuur op te nemen! Wat heb je aan een
kompas dat wèl voldoet aan de Comptabiliteitsvoorschriften maar de verkeerde
richting aangeeft? Het zou volstrekt onverantwoord zijn daarmee een vliegtuig of
schip te besturen! Wat heb je aan een jaarrekening of een begroting die wèl
voldoet aan de Comptabiliteitsvoorschriften maar een geheel verkeerd beeld geeft
van de financiële positie, van de baten en de lasten en van het saldo daarvan?
Het zou volstrekt onverantwoord zijn daarmee een gemeente of provincie te
besturen en daarmee rekening en verantwoording af te
leggen!
Opvallend is dat de reactie van Burgemeester
& Wethouders nergens ontkent dat de jaarrekening een onbetrouwbaar beeld
geeft van de financiële positie en van de baten en de lasten en het saldo
daarvan! Uit de brief van Burgemeester & Wethouders is zelfs op te maken dat
er ƒ 67 miljoen aan baten en 66 miljoen aan lasten buiten de rekening zijn
gelaten en dat er onder de lasten inderdaad ƒ 9,5 miljoen ten onrechte aan
rentelasten is opgenomen.
Wat de goedkeurende accountantsverklaring
betreft: uw accountant zou niet de eerste zijn die ten onrechte een goedkeurende
verklaring aan een jaarrekening heeft gehecht.
En wat het toezicht door de provincie betreft: uw
toezichthouder zou niet de eerste zijn die zijn taak niet naar behoren uitvoert.
Zeker sinds de "Zuid-Holland-affaire" weten we wel
beter.
Ik raad u aan met bovenstaande reactie mijn brief
van 29 oktober jl. (opnieuw) te lezen en daaruit als zichzelf verantwoordelijk
voelend bestuur de passende consequenties te trekken.
Het heeft alles te maken met
"integriteit van het openbaar bestuur"!!
Uw reactie te vernemen stel ik op
prijs.
Met vriendelijke groet en
hoogachting,
L.W. Verhoef