drs. L.W. Verhoef
registeraccountant
Kersengaard 13
3962 JR Wijk bij Duurstede
Wijk bij Duurstede, 2 juli 2008
Provinciale Staten van
provincie Noord-Holland
Postbus 123
2000 MD Haarlem
Betreft:
Jaarrekening 2007 van provincie Noord-Holland
Geachte Staten,
Voor u als Provinciale Staten is
de jaarrekening van uw Provincie een belangrijk document: hiermee
legt het college van Gedeputeerde Staten rekening en verantwoording
aan u af over het gevoerde (financiële) beheer en verder is de
jaarrekening voor u een belangrijk toetsingsmiddel voor de
betrouwbaarheid van de begrotingen. Op basis van deze jaarrekeningen
en begrotingen beslist u over de hoogte van de provinciale
belastingen en heffingen en over het wel of niet doorgaan van
belangrijke activiteiten. Ook voor de (geïnteresseerde) burgers
is de jaarrekening een belangrijk document: d.m.v. de jaarrekening
legt het provinciebestuur al dan niet met uw instemming aan de
burgers rekening en verantwoording af over de besteding van de
belastinggelden en het gevoerde (financiële) beheer. Het is dus
erg belangrijk dat de jaarrekening en de begroting betrouwbaar zijn.
Ik doe al enige jaren onderzoek
naar jaarrekeningen van gemeenten en provincies. Mijn conclusie is
dat de jaarrekeningen van veel gemeenten en provincies onbetrouwbaar
en dus misleidend zijn. Ondanks de goedkeurende
accountantsverklaringen daarbij die het tegendeel beweren.
Veelal geldt dat voor de
presentatie van de baten en de lasten en het saldo daarvan. Het geldt
veelal ook voor de presentatie van de financiële positie.
Het geldt ook voor de
jaarrekeningen van de afgelopen jaren (inclusief die over 2007) van
provincie Noord-Holland.
De rekening van baten en lasten
over 2007 sluit met een voordelig saldo van € 26,2 miljoen. Het
werkelijke saldo is nadelig € 13,2 miljoen (info). Er wordt dus € 39,4
miljoen verzwegen.
En al eerder:
De rekening van baten en lasten
over 2000 sloot met een saldo van € 9,2 miljoen. Het werkelijke
saldo was € 239,6 miljoen. Er werd dus € 230,4 miljoen verzwegen.
De rekening van baten en lasten
over 2001 sloot met een saldo van € 4,4 miljoen. Het werkelijke
saldo was € 55,7 miljoen. Er werd dus € 51,3 miljoen verzwegen.
De rekening van baten en lasten
over 2002 sloot met een saldo van € 6,3 miljoen. Het werkelijke
saldo was nadelig € 5,9 miljoen. Er werd dus € 12,2 miljoen
verzwegen.
De rekening van baten en lasten
over 2003 sloot met een saldo van € 4,5 miljoen. Het werkelijke
saldo was € 23,3 miljoen. Er werd dus € 18,8 miljoen verzwegen.
De rekening van baten en lasten
over 2004 sloot met een saldo van € 9,9 miljoen. Het werkelijke
saldo was € 41,8 miljoen. Er werd dus € 31,9 miljoen verzwegen.
De rekening van baten en lasten
over 2005 sloot met een saldo van € 16,0 miljoen. Het werkelijke
saldo was € 69,0 miljoen. Er werd dus € 53,0 miljoen verzwegen.
De rekening van baten en lasten
over 2006 sloot met een voordelig saldo van € 19,3 miljoen. Het
werkelijke saldo was € 18,6 miljoen. Er werd dus € 0,7 miljoen
verzwegen.
Samenvattend:
Over de periode 2000-2007 werd
een overschot gepresenteerd van € 95,8 miljoen. (Op zichzelf is dat
al merkwaardig, want waarom moet een provincie zoveel overhouden?) In
werkelijkheid hield de provincie in die periode € 428,9 miljoen
over. Een verschil derhalve van € 331,1 miljoen.
Bovenstaande cijfers krijgen
reliëf als men bedenkt dat de opbrengst van de opcenten
Motorrijtuigenbelasting in die periode een bedrag was van € 908
miljoen miljoen. Die was dus voor bijna de helft geheel niet nodig.
Ook de weergave van de
financiële positie is verre van juist. In de balans bijvoorbeeld
zijn de vaste activa te laag weergegeven, onder de verplichtingen
komen bedragen voor die in het geheel geen verplichtingen zijn, en
anderzijds ontbreken wèl bestaande verplichtingen. Het
betekent ook dat de hiermee samenhangende kosten (zoals
afschrijvingskosten, personeelskosten, verschillende
onderhoudskosten) verkeerd in de rekening zijn opgenomen.
Aan de jaarrekening zelf is dus
wèl te ontlenen dat het saldo van de baten en de lasten niet
het gesuggereerde bedrag van € 26,2 miljoen is, maar stelt niet in
staat te zien wat dan het saldo van de baten en de lasten wèl
is. Dat betekent dat de jaarrekening alleen maar bruikbaar is in de
openhaard.
In de jaarrekening en het
jaarverslag 2007 komt ook heel veel onzin voor, bijvoorbeeld waar het
gaat over reserves, over voorzieningen, over een "resultaat voor
bestemming" en een "resultaat na bestemming" (er is
maar één resultaat en dat is het resultaat, i.c. het
saldo van de baten en de lasten), over zoiets als een
"programmarekening" (zoiets heet in gangbaar Nederlands een
rekening van baten en lasten of een winst-en-verliesrekening), over
paragrafen die geen paragrafen zijn, over zoiets als
"weerstandsvermogen" en "weerstandscapaciteit"
met zelfs een berekening van de nonsens, over "uitzettingen"
met zoiets als een "rentetypische looptijd", over treasury,
over een of ander niet relevant "EMU-saldo", en een
onzinnige bijlage over zoiets als "Single Issue Single Audit"
(bovendien moet dit zijn: "Single Information Single Audit").
Dit soort onzin zet alleen maar de lezer op het verkeerde been en
leidt af van waar het werkelijk over zou moeten gaan.
Overigens adviseer ik u sterk
tot het opheffen van alle reserves, deze samen te voegen tot één
Algemene reserve, en alle baten en alle lasten op te nemen in waar ze
thuishoren, namelijk in de begroting respectievelijk in de rekening
van baten en lasten. Dat zal het inzicht in waar het echt over moet
gaan, aanmerkelijk verbeteren.
U wordt om instemming gevraagd
met een bestemming/besteding van een voordelig saldo van € 26,2
miljoen. Echter, bij gebrek aan een voordelig saldo valt er niets te
bestemmen/besteden!
U leest er heel veel meer over
op de website www.leoverhoef.nl,
te beginnen met: "Boekhoudfraude bij gemeenten en provincies
schering en inslag". Op de website treft u mijn bevindingen over
de jaarrekeningen van Noord-Holland aan in de lijst "Uw gemeente
en provincie". Deze brief en mijn eerdere correspondentie van de
afgelopen jaren met u over de misleidende jaarrekeningen treft u aan
in "Dossier: Noord-Holland".
Volgens BBV artikel 3 moeten de
jaarstukken met name voor statenleden goed te begrijpen zijn. U kunt
het beste zelf beoordelen of aan deze eis is voldaan. Volgens uw
accountant heeft u hem gezegd dat u het allemaal prima begrijpt. Hoe
kan hij anders beweren dat u de jaarrekening goed begrijpt?
Graag was ik u van dienst.
Met vriendelijke groet en
hoogachting,
L.W. Verhoef