drs. L.W. Verhoef
registeraccountant
Kersengaard
13
3962
JR Wijk bij Duurstede
Wijk bij Duurstede, 16 mei 2007
De gemeenteraad van
gemeente Rotterdam
Postbus 70012
3000 KP Rotterdam
Betreft: Jaarrekening 2006 van
gemeente Rotterdam
Geachte Raad,
Voor u als gemeenteraad is de
jaarrekening van uw gemeente een belangrijk document: hiermee legt het college
van burgemeester en wethouders rekening en verantwoording aan u af over het
gevoerde (financiële) beheer en verder is de jaarrekening voor u een belangrijk
toetsingsmiddel voor de betrouwbaarheid van de begrotingen. Op basis van deze
jaarrekeningen en begrotingen beslist u over de hoogte van de gemeentelijke
belastingen en over het wel of niet doorgaan van belangrijke activiteiten. Ook
voor de (geïnteresseerde) burgers is de jaarrekening een belangrijk document:
d.m.v. de jaarrekening legt het gemeentebestuur al dan niet met uw instemming
aan de burgers rekening en verantwoording af over de besteding van de
belastinggelden en het gevoerde (financiële) beheer. Het is dus erg belangrijk
dat de jaarrekening en de begroting betrouwbaar zijn.
Ik doe al enige jaren
onderzoek naar jaarrekeningen van gemeenten en provincies. Mijn conclusie is dat
de jaarrekeningen van veel gemeenten en provincies onbetrouwbaar en dus
misleidend zijn. Ondanks de goedkeurende accountantsverklaringen daarbij die het
tegendeel beweren.
Veelal geldt dat voor de
presentatie van de baten en de lasten en het saldo daarvan. Het geldt veelal ook
voor de presentatie van de financiële positie.
Het geldt ook voor de
jaarrekeningen van de afgelopen jaren (inclusief die over 2006) van gemeente
Rotterdam.
De rekening van baten en
lasten over 2006 sluit met een saldo van € 150 miljoen. Het werkelijke saldo van
de opbrengsten en de kosten is € 567 miljoen. Er wordt dus € 417 miljoen
verzwegen.
En al eerder:
De
rekening van baten en lasten over 1998 sloot met een saldo van € 15 miljoen. Het
werkelijke saldo was € 45 miljoen. Er werd dus € 30 miljoen
verzwegen.
De
rekening van baten en lasten over 1999 sloot met een saldo van € 0 miljoen. Het
werkelijke saldo was € 237 miljoen. Er werd dus € 237 miljoen
verzwegen.
De
rekening van baten en lasten over 2000 sloot met een saldo van € 17 miljoen. Het
werkelijke saldo was € 172 miljoen. Er werd dus € 155 miljoen
verzwegen.
De
rekening van baten en lasten over 2001 sloot met een saldo van € 28 miljoen. Het
werkelijke saldo was een tekort van € 29 miljoen. Er werd dus € 57 miljoen
verzwegen.
De
rekening van baten en lasten over 2002 sloot met een saldo van € 16 miljoen. Het
werkelijke saldo was € 90 miljoen. Er werd dus € 74 miljoen
verzwegen.
De
rekening van baten en lasten over 2003 sloot met een saldo van € 39 miljoen. Het
werkelijke saldo is € 156 miljoen. Er werd dus € 117 miljoen
verzwegen.
De
rekening van baten en lasten over 2004 sloot met een saldo van € 104 miljoen.
Het werkelijke saldo was € 152 miljoen. Er werd dus € 48
miljoen verzwegen.
De rekening van baten en
lasten over 2005 sloot met een saldo van € 92 miljoen. Het werkelijke saldo was
€ 94 miljoen. Er werd dus € 2 miljoen verzwegen.
Samenvattend:
Over de periode 1998-2006
werd een overschot gepresenteerd van € 461 miljoen. In werkelijkheid was er een
overschot van € 1.484 miljoen. Een verschil derhalve van € 1.023 miljoen. Dat is
ruim € 1 miljard!
Bovenstaande cijfers krijgen
reliëf als men bedenkt dat de opbrengst OZB in 2006 een bedrag was van circa €
160 miljoen. Die was dus in 2006 geheel en al overbodig! Dat mochten de
Rotterdammers blijkbaar niet weten.
(Opvallend, de jaarrekening
vermeldt wel heel veel onbegrijpelijke klinkklare nonsens, maar zoiets simpels
als de opbrengst van de OZB is in de jaarrekening niet te vinden.)
Het werkelijke saldo van de
baten en de lasten laat zich afleiden uit de toename of afname van het eigen
vermogen. Volgens de balans bedraagt het eigen vermogen per 31.12.2006 € 1.786
miljoen en per 31.12.2005 € 1.219 miljoen. Er is dus sprake van een toename van
het eigen vermogen van € 567 miljoen. Dit is dus het werkelijke saldo van de
baten en de lasten, d.w.z. een voordelig saldo van baten en lasten van € 567
miljoen.
Ook de weergave van de
financiële positie is verre van juist. In de balans bijvoorbeeld zijn de vaste
activa te laag weergegeven, onder de verplichtingen komen bedragen voor die in
het geheel geen verplichtingen zijn, en anderzijds ontbreken wèl bestaande
verplichtingen. Het betekent ook dat de hiermee samenhangende kosten verkeerd in
de rekening zijn opgenomen.
De jaarrekening is dus totaal
onbruikbaar als verantwoordingsdocument en moet dus om deze reden door u als
volksvertegenwoordiging afgekeurd worden!
In de jaarrekening en het
jaarverslag 2006 komt ook heel veel ettelijke pagina's in beslag nemende
klinkklare onbegrijpelijke onzin voor, bijvoorbeeld waar het gaat over reserves,
over voorzieningen, over een "resultaat voor bestemming" en een "resultaat na
bestemming" en een "exploitatieresultaat" en een "resultaat voor reservering" en
een "resultaat na reserveringen" en een "onverdeeld rekeningresultaat" (er is
maar één resultaat en dat is het resultaat, i.c. het saldo van de baten en de
lasten), over zoiets als "weerstandsvermogen" en "weerstandscapaciteit" met
zelfs een berekening van de nonsens, over zoiets als "arbeidskostengerelateerde
verplichtingen", een hoofdstuk "Financieringsparagraaf" vol nonsens, over zoiets
als "investeringen met een economisch nut" en "investeringen in de openbare
ruimte met een maatschappelijk nut", en een onzinnig hoofdstuk over zoiets als
"SISA". Dit soort onzin zet alleen maar de lezer op het verkeerde been en leidt
af van waar het werkelijk over zou moeten gaan.
Overigens adviseer ik u sterk
tot het opheffen van alle reserves, deze samen te voegen tot één Algemene
reserve, en alle baten en alle lasten op te nemen in waar ze thuishoren,
namelijk in de begroting respectievelijk in de rekening van baten en lasten. Dat
zal het inzicht in waar het echt over moet gaan, aanmerkelijk verbeteren. Dan
bent u meteen van de huidige chaos met al die onzinnige reserves
verlost.
U leest er heel veel meer
over op de website www.leoverhoef.nl,
te beginnen met: "Boekhoudfraude bij gemeenten en provincies schering en
inslag". Op de website treft u mijn bevindingen over de jaarrekeningen van
Rotterdam aan in de lijst "Uw gemeente en provincie". Deze brief en mijn eerdere
correspondentie met u als gemeenteraad treft u aan in "Dossier:
Rotterdam".
Volgens BBV artikel 3 moeten
de jaarstukken met name voor gemeenteraadsleden goed te begrijpen zijn. U kunt
het beste zelf beoordelen of aan deze eis is voldaan. Volgens uw
accountant heeft u hem gezegd dat u het allemaal prima begrijpt. Hoe kan hij
anders beweren dat u de jaarrekening goed
begrijpt?
Kijkt u eens naar hoofdstuk
"Financiële positie" op pagina 11-19. Dat is één grote wanhoop waar niemand iets
van zal begrijpen. (U zult het overigens niet kunnen begrijpen vanwege het hoge
nonsens-gehalte.) Volgens uw accountant heeft u hem gezegd dat u het allemaal
prima begrijpt. Hoe kan hij anders beweren dat u het wèl begrijpt?
Graag was ik u van
dienst.
Met vriendelijke groet en
hoogachting,
L.W. Verhoef